Biuletyn Miejski

Biuletyn Miejski

"Nowoczesny patriotyzm" - Debata Akademicka

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza oraz Uniwersytet Ekonomiczny zapraszają na pierwszą w tym sezonie Debatę Akademicką zatytułowaną - "Nowoczesny patriotyzm". Odbędzie się ona 15 października, o godz. 17, w Sali Lubrańskiego Collegium Minus przy ulicy Wieniawskiego 1.

Fot. UAM Poznań
Fot. UAM Poznań

"Patriotyzm" to jedno z najważniejszych tzw. "słów sztandarowych" czyli takich, o których pisał językoznawca Walery Pisarek, że "z racji swojej wartości denotacyjnej i konotacyjnej, a zwłaszcza emotywnej, nadają się na sztandary i transparenty". Termin wywodzi się od łacińskiej "patrii", czyli "ojczyzny". Klasyką stała się "socjologiczna analiza pojęcia ojczyzny" Stanisława Ossowskiego (1946), który rozróżniał "ojczyznę prywatną" od "ojczyzny ideologicznej". Historyk literatury i krytyk literacki Jan Józef Lipski pisał o "dwóch ojczyznach, dwóch patriotyzmach", o tradycji megalomanii narodowej (którą opisywał w 1935 roku etnolog Jan Stanisław Bystroń) i "gorzkiej obrachunkowej tradycji Żeromskiego". Historyk Jan Kofman (1992) analizował "nacjonalizm gospodarczy jako szansę czy barierę rozwoju".

To tylko wybrane przykłady polskich naukowych analiz różnych obliczy patriotyzmu. Ale spory o patriotyzm to ważny wątek naszej historii. Wystarczy wspomnieć odmienne wizje Polski Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego, czy spór o "Siedem polskich grzechów głównych" Zbigniewa Załuskiego i filmach Andrzeja Munka, czy Andrzeja Wajdy w czasach Władysława Gomułki.

Organizatorzy debaty chcą jednak kontynuować raczej naukowe wątki refleksji nad patriotyzmem. Do udziału zaproszono historyków i ekonomistów o różnych poglądach. W debacie udział wezmą:

  • prof. dr hab. Anna Wolff-Powęska z Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM
  • prof. dr hab. Tomasz Jasiński z Wydziału Historycznego UAM
  • dr hab. Beata Stępień, prof. nadzw. UEP z Katedry Zarządzania Międzynarodowego UEP
  • dr hab. Paweł Śliwiński, prof. nadzw. UEP z Katedry Finansów Międzynarodowych UEP
  • moderatorem dyskusji będzie dr hab. Krzysztof Podemski, prof. nadzw. UAM

Poniedziałkowa debata będzie już jedenastą w historii spotkań naukowców obu uczelni. Dotyczą one ważnych procesów i zjawisk współczesności i są odpowiedzią na oczekiwania znacznej części środowiska naukowego. Wiele wydarzeń w Polsce, Europie i na świecie budzi niepokój. Brakuje zarówno pogłębionych ocen tego, czego jesteśmy świadkami, jak i nowych inspirujących idei o szerszym zasięgu. Dyskurs publiczny zdominowała  agresja, język nienawiści i obelg.

Jak twierdzą inicjatorzy Debat - rektorzy UAM i UEP - obowiązkiem naukowców jest krytyczne, intelektualne zaangażowanie w otaczającą rzeczywistości i dbałość o standardy publicznej dyskusji. Temu właśnie służą Debaty Akademickie, podczas których o gorących tematach uczestnicy rozmawiają w sposób pogłębiony, racjonalny i wyważony.

oprac. mat.