Krótkowzroczność

Opracowanie w 2010 r.: dr med. Andrzej Grzybowski *
Konsultant wojewódzki w dziedzinie okulistyki
Oddział Okulistyczny Wielospecjalistycznego Szpitala Miejskiego im. J. Strusia w Poznaniu z Zakładem Opiekuńczo-Leczniczym SPZOZ

Krótkowzroczność nie jest chorobą, lecz wadą wzroku. Istotą krótkowzroczności jest zniekształcenie widzenia wskutek ogniskowania się promieni równoległych w oku nieakomodującym przed siatkówką zamiast na siatkówce, jak ma to miejsce w oku miarowym. Obraz z dali w krótkowzroczności jest zamazany, a wrażenie wzrokowe krótkowidza jest nieostre. Krótkowidz lepiej widzi z bliska, dlatego pomaga sobie przysuwając przedmiot bliżej oczu. Patrząc w dal w warunkach dobrego oświetlenia krótkowidz pomaga sobie mrużąc oczy, co zmniejsza rozproszenie obrazu na siatkówce. Międzynarodowa nazwa krótkowzroczności "myopia" pochodzi właśnie od tego zachowania (myopia - w języku greckiego znaczy mrużyć). Osoby z niewielką krótkowzrocznością widzą źle przedmioty odległe, natomiast widzenie z bliska nie jest zaburzone. Przy dużym stopniu wady (powyżej -6,0 D) gorsze jest zarówno widzenie do dali jak i do bliży i charakterystyczne jest, że osoby te czytają przysuwając tekst bardzo blisko oczu.

Przyczyny krótkowzroczności:

 Pochodzenie krótkowzroczności nie jest do końca wyjaśnione. Jest to z pewnością najczęstsza spośród wad wzroku. Krótkowzroczność dotyczy około 30% Europejczyków oraz ok. 50-60% Azjatów.
Należy jednak odróżnić typową wadę wzroku, obejmująca najczęściej wartości małej (do -4 dioptrii) i średniej krótkowzroczności (od -4 do -6 dioptrii) od zwyrodnienia siatkówki w przebiegu krótkowzroczności wysokiej (powyżej -6,0 dioptrii). Pierwsza wymaga jedynie korekcji optycznej. Postać ta rozwija się zazwyczaj u dzieci w wieku szkolnym.

W drugiej postaci dochodzi do nadmiernego wzrostu wymiaru przednio-tylnego gałki ocznej, która staje się zbyt długa w stosunku do siły łamiącej ośrodków optycznych oka. W tej postaci wada ma tendencję do progresji wraz z upływem lat, a w rzadkich przypadkach może dochodzić nawet do -40,0 dioptrii. Nadmierne powiększenie gałki ocznej spowodowane jest głównie czynnikami genetycznymi (dziedziczenie autosomalne dominujące lub recesywne) i niesie ze sobą zwiększone ryzyko występowania szeregu uszkodzeń siatkówki oraz takich chorób oczu, jak m.in. odwarstwienia siatkówki i zaćmy.

Objawy:

  • widzenie obrazu za mgłą,
  • mrużenie oczu,
  • nieostry kształt przedmiotów
  • słabe widzenie przedmiotów odległych

Profilaktyka
Nieznane są obecnie żadne metody zapobiegania lub hamowania rozwoju krótkowzroczności. Badania epidemiologiczne wskazują, że najlepszym sposobem zapobiegania krótkowzroczności wśród dzieci jest spędzanie min. 1-2 godzin dziennie na świeżym powietrzu i aktywność ruchowa powiązana z czynnościami wymagającymi patrzenia w dal, np. jazda na rowerze, na rolkach, biegi, gry zespołowe, etc. Do krótkowzroczności ma usposabiać również: wcześniactwo, spanie przy świetle do drugiego roku życia.


Postępowanie:

Występowanie w/w objawów powinno skłonić do wizyty u okulisty. Badanie dziecka z krótkowzrocznością może wymagać porażenia akomodacji specjalnymi kroplami. Okulista określi niezbędną korekcję i zapisze okulary lub soczewki kontaktowe.

Krótkowzroczność można zlikwidować wszczepieniem odpowiednio dobranej sztucznej soczewki do oka oraz za pomocą zabiegu laserowego (jest to chirurgia refrakcyjna). Zabieg polega na modelowaniu kształtu rogówki. Operację wykonuje się powyżej 21 roku życia, a przeciwwskazaniem bywa m.in. cukrzyca, alergie, atopia, reumatoidalne zapalenie stawów i zaburzenia wydzielania łez. Zabieg obecnie nie jest finansowany w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia i dostępny jest wyłącznie w ramach całkowitej odpłatności ze strony pacjenta.


* Opracowanie objęte prawami autorskimi. Powielanie i kopiowanie za zgodą autora

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, żeby czytać dalej