Chrzest Mieszka I- dobra wola czy konieczny warunek?

Daina Kolbuszewska

Chrzest Mieszka I, który stanowi punkt zwrotny w historii Polski, mógł się odbyć 14 kwietnia 966 r. w Poznaniu.

W połowie X w. państwo Mieszka I (...) zbliżyło się do cywilizowanego świata, a zarazem świat ten przysunął się do ziem polskich: od południa graniczyło z chrześcijańskimi Czechami, na zachodzie z chrześcijańskimi Niemcami. Zaczęli pisać o nim kronikarze, podkreślając jego wielkość i militarną siłę.

...nie przydzielono mu miejsca wśród chrześcijan

Ranga pogańskiego władcy była jednak w ówczesnym protokole dyplomatycznym niska. W legendach utrwalona została historia o chrześcijańskim księciu Ingo (koniec VIII w.), który słowiańskich wielmożów kazał posadzić podczas uczty za drzwiami i podawać im resztki, jak psom. Jeśli Mieszko, któremu zapewne imponowała bogata kultura zachodnioeuropejska, chciał coś znaczyć w ówczesnej Europie - musiał podjąć decyzję o chrzcie.

...dostąpił łaski chrztu za sprawą wiernej żony

Droga, którą wybrał, realizując swoje plany, dobrze świadczy o jego rozeznaniu w sytuacji politycznej. Sprzymierzył się z czeskim księciem Bolesławem I w 964-5 r., a  przypieczętowaniem tej decyzji stało się jego małżeństwo z córką Bolesława - Dobrawą i przyjęcie chrztu. Ubiegł w ten sposób niemieckich biskupów, którzy planowali objęcie Polski działalnością misyjną. W praktyce oznaczało to obejmowanie nawracanych ludów władzą polityczną cesarstwa niemieckiego.

Jednocześnie wiążąc się z Bolesławem Mieszko rozbijał długoletni sojusz Czechów z Wieletami, stanowiącymi spore zagrożenie dla polskich ziem.

...aż wyrzekł się błędów pogaństwa

Dobrawa przybyła do Polski w 965 r. Ślub został odłożony do momentu przyjęcia przez Mieszka chrztu, który zgodnie z ówczesnym zwyczajem odbył się prawdopodobnie w Wielką Sobotę, 14 kwietnia 966 r. Kronikarze, opisując związek Dobrawy z Mieszkiem skupili się głównie na roztrząsaniu, czy czeska księżniczka sprzeniewierzyła się kościelnym przykazaniom, próbując nawrócić przyszłego męża. (...) nie pierwej podzieliła z nim łoże małżeńskie, aż (...) wyrzekł się błędów pogaństwa i przeszedł na łono matki Kościoła - uznał Gall Anonim.

Nie znane są zapisy dotyczące miejsca chrztu Mieszka. Za Poznaniem przemawiają wyniki badań archeologicznych w podziemiach katedry (nie wszyscy historycy są jednak zgodni w tej sprawie). Znalezione tam relikty kamienne interpretować można jako pozostałości baptysterium, na miejscu którego wybudowano później katedrę.

...w ślad za (...) umiłowanym władcą poszły ułomne dotąd członki spośród ludu

Chrzest zmieniał zarówno sytuację wewnętrzną, jak i zewnętrzną Mieszkowego państwa.

Przyjęcie jednej, wspólnej religii osłabiało wpływy kapłanów pogańskich kultów wśród podbitych przez Mieszka plemion i sprzyjało umocnieniu jego władzy.

W chrześcijańskiej Europie Mieszko wszedł w 966 r. do grona równych sobie rangą panujących i był przez nich traktowany odtąd jak równorzędny partner. Dla Polski chrzest stał się momentem zwrotnym w historii i wprowadził ją w orbitę wpływów kultury chrześcijańskiej. Skutki tej decyzji były dalekosiężne!

Zainteresował Cię ten temat? Chcesz wiedzieć więcej?

REPORTAŻ

Załączniki


Bibliografia

Barański M. K., Dynastia Piastów w Polsce, Warszawa 2005

Kara M., Najstarsze państwo Piastów rezultat przełomu czy kontynuacji. Studium archeologiczne, Poznań 2009

Kočka-Krenz H., Pozycja Poznania w X wieku w źródłach archeologicznych, w: Tu się wszystko zaczęło. Rola Poznania w państwie Pierwszych Piastów. Teksty wykładów..., Poznań 2010

Kurnatowska Z., Poznań w procesie formowania się państwa Piastów, w: Tu się wszystko zaczęło. Rola Poznania w państwie Pierwszych Piastów. Teksty wykładów..., Poznań 2010

Kurnatowska Z., Początki Polski, Poznań 2002

Labuda G., Mieszko I, Wrocław-Warszawa-Kraków 2002

Labuda G., Studia nad początkami państwa polskiego, T.2., Poznań 1988

Strzelczyk J., Mieszko Pierwszy, Poznań 1992

Tu się Polska zaczęła... Wydawnictwo pokonferencyjne, red. H. Kočka-Krenz, Poznań 2007


Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, żeby czytać dalej