Ile lat ma miecz św. Piotra?

Daina Kolbuszewska

Poznań stał się siedzibą pierwszego biskupa polskiego - Jordana, powołanego w 968 r. Potwierdzało to rolę grodu na Ostrowie Tumskim jako centralnego wówczas grodu państwa polskiego.

...założył w Polsce i uposażył biskupstwa, z których pierwsze było w Poznaniu

Nowe biskupstwo zostało podporządkowane bezpośrednio Stolicy Apostolskiej, co niewątpliwie było dużym sukcesem politycznym Mieszka. Rozwiązanie takie zapewniało niezależność tworzącej się organizacji kościelnej od istniejących już metropolii, m.in. niemieckiej w Magdeburgu. A co za tym idzie - całkowitą niezależność polskiego państwa. W swoich staraniach Mieszko skorzystał zapewne z pomocy żony Dobrawy i jej siostry Mlady, ksieni klasztoru pod Pragą, która przebywała w Rzymie w momencie chrztu księcia.

Jordan, ich pierwszy biskup, ciężką miał z nimi pracę

Niewiele wiemy na temat biskupa Jordana i jego wcześniejszych funkcji. Prawdopodobnie przybył do Polski z orszakiem Dobrawy 965 r., być może w randze prezbitera. Możliwe, że sakrę biskupią otrzymał z rąk samego papieża w Rzymie w 968 r. Chrystianizując poddanych Mieszka - jak zapisał niemiecki biskup Thietmar - wiele się z nimi napocił, zanim (...) nakłonił ich słowem i czynem do uprawy winnicy Pańskiej.

...papież...ofiarował mu miecz św. Piotra, którym apostoł...miał odciąć uszy Malchiasza w Ogrodzie Oliwnym
Zgodnie z tradycją odnotowaną przez Jana Długosza, gdy papież Jana XIII powołał Jordana do krzewienia chrześcijaństwa w Polsce, ofiarował mu miecz św. Piotra. Naukowcy do dziś spierają się, czy rzeczywiście jest to broń z czasów apostoła Piotra, czy może biskupa Jordana lub jeszcze późniejszych. Jak wspominał Długosz (w XV w.) miecz w kościele poznańskim także i dzisiaj otacza gorliwa cześć, a zapiski potwierdzają ją aż do I poł. XVIII w. Papieski dar został wówczas schowany w skarbcu kapitulnym i właściwie zapomniany. Obecnie, jako najstarsza polska relikwia, przechowywany jest w poznańskim Muzeum Archidiecezjalnym. Jordan czcigodny w opinii książąt i ludu zmarł w 984 r. W 2000 r. w posadzce poznańskiej katedry wmurowano poświęconą mu płytę. Imię biskupa nosi most łączący Śródkę i Ostrów Tumski.

...w kościele...św. Piotra apostoła dzikie zwierzęta miały swoje legowiska

Z działalnością pierwszego biskupa (bądź z czasami późniejszymi, nawet po roku 1000) wiązane jest wzniesienia pierwszej na ziemiach polskich katedry św. Piotra. Stanęła ona na terenie podgrodzia (tzw. części katedralnej) grodu na Ostrowie Tumskim. Była świątynią trójnawową, murowaną, z rozbudowaną i wyższą niż główna nawa częścią zachodnią, tzw. westwerkiem. Miało to swoją wymowę ideologiczną: okazały westwerk podkreślał znaczenie władcy, który z wysokości empory (galerii) górował nad wnętrzem kościoła. Świątynia zniszczona podczas najazdu Brzetysława w 1038 r. - o czym opowiada cytat z Galla Anonima - została wkrótce potem odbudowana.

Zainteresował Cię ten temat? Chcesz wiedzieć więcej?

REPORTAŻ

Załączniki

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, żeby czytać dalej