Najstarszy platan wschodni ma około 200 lat

Najstarszy platan wschodni (Platanus orientalis) rośnie na wyspie Kos u wybrzeży tureckich. Jego wiek oceniany jest na około 200 lat. Natomiast najstarszy w Polsce przedstawiciel tej rodziny - platan klonolistny (Platanus x acerifolia) - mieszaniec platana wschodniego z zachodnim o obwodzie 949cm - rośnie w Polsce w miejscowości Chojna (woj. zachodniopomorskie). Jego wiek wynosi 268 lat, pierśnica 302 cm, a wysokość 33 m. Korona tego drzewa ma średnicę 38 m.

Platan jest szeroko rozprzestrzeniony w Europie, za wyjątkiem regionów północnych i północno-wschodnich. Preferuje grunty głębokie, bogate w składniki odżywcze. Jest drzewem wysokim, osiągające wielkość do 30 m i średnicę do 120 cm. Pień ma dobrze wykształcony i do wysokości ok. 8 m wolny od gałęzi. Aby uformował się wysoki, cylindryczny pień, a również dla ochrony przed zniszczeniem (pojazdy, ludzie) we wszystkich większych miastach jest platan owijany taśmami do wysokości 2-3 metrów. Drzewo to ma bowiem tendencję do rozgałęziania się nisko, co w warunkach miejskich jest niekorzystne.

Najbardziej charakterystycznym elementem fizjonomii platanów jest kora- cienka, szaro lub ciemnobrązowa, silnie łuszcząca się i odpadająca dużymi, nieregularnymi płatami. Często pnie i grubsze konary większych drzew mają "łaciaty" wygląd. Kwitną w maju, a owocują jesienią. Jest podatny na zaatakowanie przez grzyby i owady; nie odporny na zmiany warunków atmosferycznych. Znajduje zastosowanie w przemyśle meblarskim na warstwy zewnętrzne sklejek, do produkcji mebli i okładzin; jako drewno konstrukcyjne średnich wymagań w zabudowie wewnętrznej; drewno specjalne na sprzęt sportowy, instrumenty muzyczne, walce młynarskie; w przemyśle celulozowo-papierniczym.

Gatunek ten wykazuje natomiast wyjątkową odporność na dymy, pyły i chemiczne zanieczyszczenia powietrza, dlatego sadzony jest w miastach przy ulicach, w parkach i ogrodach. W Poznaniu aleja Niepodległości - jedna z najbardziej ruchliwych ulic w centrum miasta- obsadzona jest z obu stron drzewami, wśród których są m.in. 42 platany klonolistne (fot.). Najokazalsze platany mają 314 i 358 cm w obwodzie, a najwyższe 22m wysokości. Drzewa te tworzą aleję, która w 1986r. została uznana za pomnik przyrody - nr 1/505 w Wojewódzkim Rejestrze Pomników Przyrody- WRPP.

Najstarszy platan klonolistny w Poznaniu mający 140 lat, będący zarazem pomnikiem przyrody- nr 938/94 WRPP, rośnie w najbliższych okolicach Starego Miasta, tj. w głębi dziedzińca szpitala im. J. Strusia na ul. Szkolnej (fot.). Ma 515 cm w obwodzie i ponad 27 m wysokości.

Więcej ciekawostek i informacji na temat najstarszych i największych drzew rosnących w Europie, w tym i platanów, można znaleźć odwiedzając wystawę fotograficzną Krzysztofa Borkowskiego pt. "STARE DRZEWA EUROPY", która znajduje się w Ogrodzie Botanicznym UAM w Poznaniu.

Parkową aleję przyozdabia platan

bardzo cienka kora jego pień oplata

i łuszczy się płatami - powiedz więc platanie,

może ci gorąco, więc zmieniasz ubranie?

(Wł. Ścisłowski)