grafika z logotypem Biuletynu Miejskiego

Biuletyn Miejski

Bilet pracowniczy

Radny Paweł Sowa zaproponował w interpelacji wprowadzenie biletu pracowniczego, który miałby pomóc w popularyzacji i zwiększeniu sprzedaży biletów okresowych Zarządu Transportu Miejskiego. ZTM odpowiada, że posiada ofertę biletową w tym obszarze i wyjaśnia na czym ona polega.

Fot. Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu - grafika artykułu
Fot. Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu

Zdaniem radnego wprowadzenie do obiegu biletu imiennego dla pracowników, nabywanego przez firmę, w której pracują, wiązałoby się z udzieleniem rabatów przy odpowiednio dużych zamówieniach. Zasady rabatowania przy zakupach mogą być analogiczne jak w przypadku biletów dla grup zorganizowanych. Można też wypracować zupełnie nowe. Paweł Sowa wskazuje, że bilet pracowniczy wiele firm może traktować jako benefit socjalny, co sprawi, że zakupią więcej biletów. To z kolei stwarza szansę, aby bilety te trafiły do zupełnie nowych użytkowników i zachęciły ich do korzystania z transportu publicznego. Takie rozwiązania dobrze funkcjonują w innych obszarach funkcjonowania firm, np. w przypadku kart sportowych.

Dalej radny argumentuje, że wdrożenie takiego rozwiązania pozwoli na zwiększenie sprzedaży biletów okresowych ZTM, dzięki czemu Miasto pozyska dodatkowe środki finansowe oraz nowych użytkowników transportu publicznego. Jest to szczególnie istotne w kontekście napiętych wydatków budżetowych oraz ochrony środowiska. Paweł Sowa powołuje się na podobne rozwiązanie w aglomeracji warszawskiej. Dzięki ofercie WTP BIZNES pracodawcy mogą realnie zachęcić swoich pracowników do korzystania z transportu zbiorowego jako środka dojazdu do pracy.

W odpowiedzi Urząd Miasta informuje, że Zarząd Transportu Miejskiego już w 2009 roku wprowadził do swojej oferty bilet typu "pracowniczego" i był on wówczas jednym z pierwszych takich rozwiązań w kraju. Wraz z wdrożeniem systemu PEKA w 2014 roku, wprowadzono dedykowaną dla pracodawców ofertę PEKA Firma. Celem wprowadzenia biletu do oferty systemu PEKA było zastąpienie kupowanych przez pracodawców biletów okresowych na okaziciela - tańszymi biletami, które byłyby lepiej dopasowane do ich potrzeb, czyli zapewnienia pracownikom możliwości przejazdów komunikacją miejską przy jednoczesnym zachowaniu możliwości korzystania z biletu przez różnych pracowników. Ceny biletów zostały tak skalkulowane, że opcja na 1 miesiąc była tańsza od biletu na okaziciela o około 27 proc.

Dzięki możliwościom systemu PEKA udało się również wprowadzić większą elastyczność zakresu biletów. Obecnie w ofercie istnieją trzy warianty: bilet ważny we wszystkie dni tygodnia, bilet ważny w dni robocze, bilet ważny w dni robocze w godzinach pracy (dowolny przedział 10 godzin w ciągu dnia). Aktualnie bilet PEKA Firma, w opcji na wszystkie dni tygodnia na 1 miesiąc, jest tańszy niż bilet okresowy dla osób nierozliczających podatków w Poznaniu. Opcja na dni robocze jest oferowana w cenie zbliżonej do Biletu Metropolitalnego, a bilet ważny w godzinach pracy jest zdecydowanie tańszy (o 24 proc.) od Biletu Metropolitalnego.

Przed okresem pandemii, roczna sprzedaż biletów PEKA Firma sięgała blisko 4 tys. sztuk. W trakcie pandemii spadła, podobnie jak sprzedaż wszystkich biletów, kształtując się na poziomie około 2,5 tys. sztuk. Aktualnie ZTM zawiera 200-240 umów rocznie z pracodawcami na sprzedaż biletów w ramach oferty. Informacje o niej znajdują się na stronie internetowej ZTM, a w połowie 2022 roku przeprowadzono dodatkową kampanię promującą ofertę na profilu facebookowym ZTM oraz poprzez korespondencję mailową z ponad 100 największymi firmami z Poznania i okolic.

W ramach oferty PEKA Firma, bilet wystawiany jest na przedsiębiorcę (ma funkcjonalność karty na okaziciela, ale jest "spersonalizowany" na daną firmę), a nie na pracownika, co pozwala na jednoznaczną interpretację podatkową. W przypadku biletu pracowniczego zapisywanego na imiennej karcie pracownika, pojawiają się pewne wątpliwości. Jeśli bilet służy wykonywaniu obowiązków służbowych, wtedy pracownik nie ponosi żadnych kosztów. Natomiast jeśli firma finansuje bilet osobie niekorzystającej z niego wyłącznie w czasie pracy, to wtedy zakup takiego biletu może powodować konieczność rozliczania podatku przez pracownika, a to oznacza dodatkowe formalności zarówno dla przedsiębiorcy, jak i większości zatrudnionych przez niego pracowników. W trakcie kontaktów z pracownikami ZTM obsługującymi umowy, przedsiębiorstwa zwracają uwagę, że rozwiązanie stosowane w ramach PEKA Firma jest dla nich dużo korzystniejsze niż finansowanie biletów na kartach imiennych poszczególnych pracowników.

Obecnie blisko 80 proc. sprzedawanych biletów okresowych to Bilety Metropolitalne, a zatem opłacane przez osoby rozliczające podatki w Poznaniu i gminach ościennych. Z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że w większości osoby te zatrudnione są przez poznańskich i podpoznańskich pracodawców. W przypadku wprowadzenia proponowanej w interpelacji oferty w cenie niższej niż dzisiejsza cena Biletu Metropolitalnego, należy liczyć się z możliwym spadkiem dochodów ze sprzedaży biletów na poziomie nawet kilku milionów złotych w skali roku, gdyż dotychczasowi użytkownicy "prywatnych" Biletów Metropolitalnych mogliby stać się użytkownikami "firmowych" Biletów Metropolitalnych.

Istotnym aspektem w przypadku biletów nabywanych przez pracodawcę na karty imienne pracowników jest również czynnik związany z ochroną danych osobowych. ZTM pozostaje w stałym kontakcie z organizatorami transportu zbiorowego z innych miast i z otrzymanych m. in. z Warszawy informacji wynika, że stanowi to dość duży problem, ponieważ w takiej formie współpracy pracodawca przetwarzałby dane, do których może nie posiadać upoważnienia (np. dane wpływające na ewentualne ulgi i zwolnienia). W aktualnie obowiązującej taryfie ZTM, jeśli pracodawca nie jest zainteresowany zakupem PEKA Firma, a decyduje się dofinansować lub sfinansować w całości zakup biletu imiennego dla pracownika, to ZTM daje taką możliwość, ale bilet kupuje pracownik, co pomija element nadmiarowego przetwarzania danych przez pracodawcę. Pracownik po zakupie biletu składa wniosek o wystawienie faktury za bilet na pracodawcę. Zarówno wniosek, jak i samo przekazanie faktury może zostać przeprowadzone w wygodny dla klienta sposób elektroniczny. Jednakże zakup biletu na imienną kartę pracownika jest związany z konsekwencjami podatkowymi.

Elementem przemawiającym na korzyść oferty PEKA Firma, w porównaniu do przedstawionego w interpelacji rozwiązania, jest kwestia zarządzania kartami i zakupionymi biletami, która jest bardzo istotna ze względu na to, kto opłaca bilety. W ofercie PEKA Firma, zarówno karty, jak i bilety przyporządkowane są do pracodawcy, który w pełni nimi zarządza (m.in. w zakresie wyboru biletu, płatności czy ewentualnych reklamacji) w ramach systemu PEKA. Realizacja idei określonej w interpelacji wymagałaby również zmian w systemie - dla uzasadnionej kontroli pracodawcy nad imienną kartą (kontem) pracownika. Poza kwestią związaną z przetwarzaniem danych osobowych, wiązałoby się to również z poniesieniem dodatkowych kosztów niezbędnych prac programistycznych.

Po przeprowadzeniu analizy zaproponowanego przez radnego Pawła Sowę rozwiązania i porównania go z obowiązującą ofertą PEKA Firma, Zarząd Transportu Miejskiego jako organizator publicznego transportu zbiorowego, nie widzi zasadności wprowadzania "biletu pracowniczego" w formie przedstawionej w interpelacji.

oprac. red.