- Już tradycyjnie inaugurujemy Miesiąc Pamięci Narodowej w Forcie VII. W miejscu kaźni, cierpień i śmierci wielu Poznaniaków, Wielkopolan, Polaków. Był to pierwszy na ziemiach polskich stworzony przez Niemców obóz koncentracyjny. Spotykamy się tam co roku, by pamiętać i oddawać hołd tym wszystkim, którzy tutaj przebywali, cierpieli, byli mordowani. Jesteśmy im winni pamięć, ale na tej pamięci możemy również budować swoją teraźniejszość i przyszłość - mówi przewodniczący Rady Miasta Poznania Grzegorz Ganowicz.
Obchody upamiętniające odbędą się 9 kwietnia o godz. 12:00 w Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Forcie VII Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości przy ul. Polskiej. Organizatorami uroczystości są Rada Miasta Poznania, Wojewódzka Rada Kombatancka oraz Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie.
- Każdego roku staramy się przybliżać tę ważną część naszej historii najmłodszym pokoleniom - mówi Marian Macutkiewicz, przewodniczący Wojewódzkiej Rady Kombatantów i Osób Represjonowanych w Poznaniu. - Cieszę się, widząc zaangażowanie uczniów i podejmowane przez nich oddolne działania, mające na celu przybliżenie tej trudnej karty przeszłości swoim rówieśnikom.
Oprócz tradycyjnych przemówień i składania kwiatów oraz palenia zniczy przed Ścianą Straceń, ważną częścią tegorocznych uroczystości w Forcie VII będzie przygotowana przez licealistów inscenizacja "Nadzieja z popiołów", która przybliży losy jednej z więźniarek Fortu VII, patronki tegorocznych obchodów Miesiąca Pamięci Narodowej.
Dama Konspiracja
Obóz w Forcie VII to jeden z niemieckich obozów założonych przez władze III Rzeszy na terenie okupowanej II Rzeczpospolitej. Konzentrationslager Posen - tak brzmiała jego pierwotna nazwa - uruchomiony został przez Niemców już 10 października 1939 r. i stał się jedną z najgorszych katowni w tym rejonie Polski.
- Więźniami i ofiarami obozu, już od jesieni 1939 r., byli przedstawiciele polskich elit - ludzie nauki, kultury, urzędnicy, nauczyciele, księża, działacze polityczni, samorządowi i społeczni, przedsiębiorcy, ziemianie i oczywiście Powstańcy Wielkopolscy oraz Śląscy, a później, od wiosny 1940 r., członkowie polskich organizacji konspiracyjnych z Wielkopolski - wskazuje dr Anna Ziółkowska, dyrektor Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie.
Szacuje się, że w Forcie VII śmierć poniosło 4,5 tys. Wielkopolan. Uwięzieni w obozie ludzie byli rozstrzeliwani, torturowani, wieszani, zrzucani ze schodów lub umierali z powodu ciężkich warunków panujących w celach. Wielu uwięzionych zginęło w komorach gazowych, które powstały tam już w pierwszym roku działań wojennych.
Co roku obchodom Miesiąca Pamięci Narodowej w Poznaniu towarzyszą działania mające na celu przybliżenie życiorysu jednego z więźniów Fortu VII. W tym roku taką patronką jest Aleksandra Bukowiecka - działaczka niepodległościowa i społeczna, uczestniczka Powstania Wielkopolskiego, której działania stały się symbolem odwagi, determinacji i bezkompromisowej walki o niepodległość.
Pochodząca z ziemiańskiej rodziny, w czasie Powstania Wielkopolskiego zorganizowała w swoim majątku w Cichowie zaplecze militarne, kompletując broń, szkoląc oddziały i tworząc struktury konspiracyjne. Nie zważając na niebezpieczeństwo, nocami przewoziła amunicję, a w dzień prowadziła musztrę powstańczą wśród ochotników. Choć była matką sześciorga dzieci, jej dom i gospodarstwo stały się miejscem intensywnych przygotowań do walk. Po zakończeniu Powstania nie porzuciła działalności niepodległościowej. Podczas II wojny światowej angażowała się w konspirację. Została aresztowana przez Gestapo w 1939 roku i brutalnie zamordowana w Forcie VII w Poznaniu.
- Jej imię do dziś pozostaje jednym z symboli wielkopolskiej determinacji i bezkompromisowej postawy w walce o wolność - mówi Przemysław Prasnowski, prezes Fundacji Barak Kultury, twórca odbijającej się szerokim echem kampanii "Niezwyczajni 1918-1919", której celem jest przekazanie we współcześnie przyjętych formach przesłania, jakie nieśli Powstańcy Wielkopolscy. - Na stronie www.niezwyczajni.com przybliżamy opowieści o niezwykłych postaciach Powstania Wielkopolskiego, w interpretacji uznanych polskich aktorek i aktorów.
Do poznania losów Aleksandry Bukowieckiej zachęca także kampania społeczna, którą Rada Miasta Poznania realizuje wspólnie z Barakiem Kultury i Urzędem Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego. Na wiatach przystankowych w wielu miejscach w Poznaniu, m.in. przy Trasie Kórnickiej, Alei Praw Kobiet czy na Dworcu Zachodnim, znajdują się plakaty, mające na celu skłonienie Poznaniaków i turystów do zapoznania się z historią Damy Konspiracji.
Muzeum w Forcie VII przy ul. Polskiej czynne jest od wtorku do niedzieli w godz. 10.00-17.00 (w niedziele do godz. 16.00). We wtorki można je zwiedzać bezpłatnie. Uroczystości upamiętniające 9 kwietnia są otwarte dla publiczności.
Biuro Rady Miasta