"Świat jak zielnik. Natura w sztuce od XVII do XXI wieku" to opowieść o kwiatach, ptakach, krajobrazach i nie-ludzkich mieszkańcach świata, których obecność od wieków wpływa na kulturę. Kuratorka wystawy, Anna Król, wraz ze współpracującą przy projekcie Kają Muchą zapraszają publiczność w podróż przez światy malarstwa, grafiki, rzeźby, kolażu i instalacji.

Wystawa będzie wyjątkowym wydarzeniem również ze względu na skalę i charakter prezentowanych prac. Część dzieł zostanie pokazana po raz pierwszy w Poznaniu, a inne nawet po raz pierwszy w naszym kraju. Zbiory pochodzą z wielu polskich muzeów oraz rzadko przedstawianych publicznie kolekcji prywatnych i zostały wypożyczone specjalnie na potrzeby ekspozycji. To niepowtarzalna okazja, by zobaczyć je razem w tak szerokim, różnorodnym zestawieniu.

Ekspozycja została podzielona na cztery główne tematy, z których każdy prezentuje odrębny fenomen obecny w sztuce: ilustrację botaniczną i entomologiczną oraz tradycję zielników, interpretacje natury w sztuce Młodej Polski, japoński fenomen kachō-ga, czyli przedstawień kwiatów i ptaków ("ka" oznacza kwiat, "cho" - ptak, a "ga" - obraz). Całość zamyka współczesna sztuka artystów i artystek zajmujących się szeroko rozumianą naturą i ekologią. Wystawę będzie można oglądać w Sali Wystaw i Holu Wielkim Centrum Kultury Zamek.

Cztery stulecia sztuki inspirowanej naturą

W poznańskim Zamku spotkają się dzieła artystów i artystek tworzących od XVII do XXI wieku. Zwiedzający zobaczą niezwykle szczegółowe ilustracje botaniczne entomolożki i malarki Marii Sibylli Merian (1647-1717) oraz towarzyszącej jej, dziś nieco zapomnianej, ilustratorki Elizabeth Blackwell (1699-1758).

Będzie można również bliżej poznać twórczość Wielkopolanina Jana Jonstona (1603‒1675), ojca polskiej botaniki Szymona Syreniusza (1540‒1611) oraz podróżnika i jednego z pierwszych sinologów Michała Boyma (1612/1614‒1659).

Osobna część wystawy przybliży interpretacje natury w sztuce Młodej Polski. Ten fragment ekspozycji zgromadzi najsłynniejsze nazwiska epoki. Pojawią się pejzażyści Jan Stanisławski (1860-1907) i Ferdynand Ruszczyc (1870-1936), a także Julian Fałat (1853‒1929), Władysław Ślewiński (1859‒1918), Wojciech Weiss (1875‒1950), Leon Wyczółkowski (1852‒1936), a w końcu także Stanisław Wyspiański (1869‒1907).

Ciekawostką będzie jedna grafika Salvadora Dalego (1904‒1989) z jego surrealistycznego zielnika "Flordali". Nie zabraknie również spojrzenia z Dalekiego Wschodu - japońską sztukę w nurcie kachō-ga przybliży twórczość Watanabego Seiteia (1852-1918).

Sztuka wobec kryzysu klimatycznego

Historyczne dzieła skonfrontowane zostaną z pracami współczesnych artystów i artystek, którzy tworzą własny język wizualny, by wyrazić problemy epoki antropocenu - uprzedmiotowienia nie-ludzkich istot i skutków zmian klimatu. Większość z nich powstało specjalnie z myślą o poznańskiej wystawie.

- Jesteśmy świadkami i sprawcami nieodwracalnych zmian w naturze. Kryzys klimatyczny nie tylko niszczy i przeobraża nasze ekosystemy, całą planetę, lecz także bezpowrotnie dekonstruuje naszą kulturę, sztukę, tradycje i dziedzictwo, naszą tożsamość - mówi Anna Król, kuratorka wystawy.

Takie zestawienie twórców i twórczyń oraz wątków pozwoli prześledzić, jak na przestrzeni ponad czterystu lat zmieniało się postrzeganie natury - od zachwytu nad jej pięknem i prób naukowej dokumentacji po współczesną refleksję nad kryzysem klimatycznym i relacją człowieka z nie-ludzkim światem.

- Świat jest jak zielnik, w którym przechowywane są wizualne znaki natury, a sztuka - choć pozornie ma niewielką sprawczość - właśnie dziś ujawnia swoją siłę oddziaływania i zdolność do przemiany- dodaje Anna Król.

Program towarzyszący

Ekspozycji towarzyszyć będzie bogaty program edukacyjny dla grup zorganizowanych i publiczności indywidualnej. Lekcje na wystawie połączą oprowadzania z warsztatami inspirowanymi prezentowanymi dziełami - uczestnicy i uczestniczki stworzą kartki wzorowane na kompozycjach z dawnych zielników, martwych naturach i japońskich scenach kachō-ga. Organizatorzy zaproszą również na plener rysunkowy na Otwartym Dziedzińcu przed Zamkiem, podczas którego chętni będą mogli wspólnie szkicować naturę pod okiem prowadzących. W ramach programu odbędą się również oprowadzania dla rodzin, seniorów i seniorek, a także etnobotaniczne spacery w poszukiwaniu ciekawych roślin użytkowych w centrum miasta.

Wystawie towarzyszy audioprzewodnik w języku polskim i angielskim.

Szczegółowy harmonogram wydarzeń oraz informacje o zapisach znajdą się na stronie internetowej ckzamek.pl oraz w mediach społecznościowych tej instytucji. 

CK Zamek/ AJ