Międzynarodowy Dzień Społeczności Romskiej upamiętnia pierwszy Światowy Kongres Romów, który odbył się 1971 roku w Wielkiej Brytanii. Było to wydarzenie przełomowe. Podczas niego zainaugurowano działalność Światowej Rady Romów i wystosowano apel do państw członkowskich ONZ o uznanie tej społeczności za mniejszość narodową. Wybrano również jej hymn i flagę. Decyzję o ustanowieniu 8 kwietnia Międzynarodowym Dniem Społeczności Romskiej podjęto 19 lat później - w 1990 roku w Polsce.
Z tej okazji budynek urzędu miasta podświetli się po zmroku w kolorach romskiej flagi - niebieskim, czerwonym i zielonym. Poza Poznaniem do akcji dołączyły również: Warszawa, Lublin, Kraków, Opole, Wrocław i Szczecin.
- Iluminacja ważnego miejskiego obiektu w kolorach romskiej flagi to wyraz solidarności ze społecznością romską, która jako jedna z czterech mniejszości etnicznych w Polsce, buduje nasz kraj - mówi Joanna Talewicz, prezeska Fundacji W Stronę Dialogu, inicjującej miejskie iluminacje. - To także symbol widoczności i uznania, bo romska historia, kultura i doświadczenie są integralną częścią naszej wspólnej rzeczywistości. Dla nas to nie tylko gest symboliczny, ale realny krok w stronę obecności w przestrzeni publicznej. Pokazujemy, że społeczność romska jest częścią wspólnej historii, widoczną, żywą i współtworzącą współczesną Polskę. To zaproszenie do zobaczenia i uznania tej obecności.
Obecnie Międzynarodowy Dzień Społeczności Romskiej świętują zarówno Romki i Romowie, jak i osoby spoza tej społeczności. Dla tych pierwszych 8 kwietnia jest czasem celebracji własnej kultury, tradycji i dumy z korzeni. Dla sojuszniczek i sojuszników to dzień, kiedy mogą okazać solidarność. To także okazja do tego, żeby wspólnie zwrócić uwagę na wyzwania, z jakimi mierzy się ta społeczność i podjąć próbę rozwiązania problemów, takich jak dyskryminacja i wykluczenie.
Międzynarodowy Dzień Społeczności Romskiej celebrować będzie można również online dołączając do akcji #8kwietnia. Wystarczy tego dnia na wybranej platformie społecznościowej umieścić emotikonki serduszek w kolorach romskiej flagi (niebieskim, czerwonym i zielonym) i napisać kilka słów od siebie. Więcej informacji można znaleźć na stronie: fundacjawstronedialogu.pl/8kwietnia2026.
Romki i Romowie przybyli do Europy z Indii. Jest to największa mniejszość etniczna kontynentu europejskiego - zgodnie z danymi UE liczy między 10 a 12 mln ludzi. Na ziemiach polskich mieszkają od XV wieku. Obecnie w naszym kraju żyje około 50 tysięcy osób pochodzenia romskiego, które dzielą się na sześć grup: Polska Roma, Bergitka Roma, Lowarzy i Kełderasze oraz osoby uchodźcze z Ukrainy i migranckie z Rumunii.
Romska flaga składa się z koloru niebieskiego symbolizującego duchowość i niebo, zielonego - oznaczającego ziemię - oraz z motywu czerwonego koła symbolizującego indyjską czakrę. Za hymn tej społeczności uznaje się pieśń "Gelem, gelem" ("Wędrujemy, wędrujemy"). Romowie posługują się językiem romani - istnieje wiele jego dialektów. Nie mają wspólnej religii - przyjmują wiarę wyznawaną przez większość w kraju lub regionie, w którym mieszkają. Dominująca część osób pochodzenia romskiego mieszkająca w Polsce jest katolikami.
Osoby ze społeczności romskiej urodzone w Polsce posiadają polskie obywatelstwo, a ich wkład w kulturę kraju jest znaczący. Do najbardziej rozpoznawalnych Romek i Romów należą: odznaczona Orderem Odrodzenia Polski Alfreda Markowska, która podczas II wojny światowej uratowała dziesiątki dzieci; światowej sławy poetka Bronisława Wajs znana jako Papusza; Edward Dębicki - kustosz kultury romskiej wyróżniony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski; artystka Małgorzata Mirga Tas, reprezentująca nasz kraj na Biennale w Wenecji; Viki Gabor - wokalistka, która wygrała Eurowizję Junior oraz dr Joanna Talewicz, naukowczyni i społeczniczka reprezentująca Polskę w licznych instytucjach międzynarodowych.
AW/FWSD
