W tej sekcji potencjalni wolontariusze/ki i organiztorzy wolontariatu znajdą najważniejsze informacje na temat ubezpieczeń, umów oraz porozumień wolontariackich oraz innych obowiązków organizatorów wolontariatu i samych wolontariuszy/ek.


Najważniejsze informacje na temat umowy z wolontariuszem 

Organizacje oraz instytucje korzystające z pracy wolontariuszy mają obowiązek przed przystąpieniem do współpracy zawrzeć porozumienie o współpracy.
W zależności od czasu trwania współpracy umowa może mieć formę ustną lub pisemną.

Umowa ustna vs. pisemna

Biorąc pod uwagę okres trwania współpracy pomiędzy korzystającym a wolontariuszem porozumienie może zostać zawarte ustnie lub pisemnie.
Formę ustną można zawrzeć z wolontariuszem jeśli współpraca jest sporadyczna lub krótkoterminowa (np. 2 lub 3 dni). W sytuacji kiedy współpraca jest ciągła lub długoterminowa i trwa ponad 30 dni od instytucji korzystającej z pomocy wolontariusza wymaga się zawarcia porozumienia pisemnego.

Porozumienie bez względu na to, czy jest pisemne, czy ustne, musi regulować następujące kwestie: zakres, sposób i czas wykonywania świadczenia przez wolontariusza oraz sposób rozwiązania porozumienia z wolontariuszem.
Pozostałe elementy porozumienia korzystający i wolontariusz mogą kształtować w sposób dowolny. Umowy nie trzeba  nigdzie rejestrować. Sporządzana jest w dwóch egzemplarzach po jednym dla każdej ze stron. Należy pamiętać, że w przypadku zawarcia umowy z osobą niepełnoletnią wymagana jest zgoda rodziców/opiekunów na wolontariat osoby małoletniej.

Ubezpieczenie wolontariusza

Należy pamiętać, że zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, wolontariuszowi przysługuje ubezpieczenie od nieszczęśliwych wypadków NNW.

Jeżeli porozumienie z wolontariuszem zawarte jest d 30 dni, wtedy obowiązkiem organizacji jest ubezpieczenie wolontariusza przez tę organizację.

 "Art. 46
3. Wolontariuszowi, który wykonuje świadczenia przez okres nie dłuższy niż 30 dni, korzystający zobowiązany jest zapewnić ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków".

Jeżeli porozumienie z wolontariuszem zawarte jest powyżej 30 dni, wtedy obowiązek  ubezpieczenia wolontariusza przechodzi na skarb państwa podstawie znowelizowanej tzw. małej ustawy wypadkowej (ustawa o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach). Pamiętajmy jednak o zawarciu porozumienia!

Zaświadczenie

Na żądanie wolontariusza korzystający jest obowiązany wydać pisemne zaświadczenie o wykonywaniu świadczeń przez wolontariusza, w tym o zakresie wykonywanych świadczeń. Na prośbę wolontariusza korzystający może przedłożyć pisemną opinię o wykonywaniu świadczeń przez wolontariusza.

Najważniejsze informacje na temat umowy z wolontariuszem 

Ustawa nie wskazuje w jaki sposób określić czas pracy wolontariusza.
W porozumieniu zamieszcza się np. postanowienie, że wolontariusz będzie wykonywał powierzone mu czynności trzy razy w tygodniu po 2 godziny. Oznaczenie czasu realizacji zadań przez wolontariusza jest o tyle istotne, iż w przypadku gdy dozna on uszczerbku na zdrowiu, konieczne będzie ustalenie, że wypadek miał miejsce podczas wykonywania świadczenia na rzecz korzystającego. Powyższe ma szczególne znaczenie dla przyznania bądź odmowy przyznania świadczeń z ubezpieczenia.

Rozwiązanie porozumienia

Porozumienie o współpracy zgodnie z ustawą powinno wskazywać możliwości jego rozwiązania. Nie ma jednak sprecyzowanej formy w jakiej należy tego dokonać. Najbardziej odpowiednia i najbezpieczniejsza jest rozwiązanie porozumienia za pomocą formy pisemnej, ponieważ wtedy nie pojawią się wątpliwości czy wolontariusz nadal wykonuje świadczenie na rzecz korzystającego czy też zaprzestał wykonywania tych czynności.


Obowiązki organizacji względem wolontariusza

Zasady współpracy oraz obowiązki organizacji względem wolontariusza określa ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Obowiązki korzystającego

Zgodnie z art. 45.1 ustawy korzystający ma obowiązek:

- informować wolontariusza o ryzyku dla zdrowia i bezpieczeństwa związanym z wykonywanymi świadczeniami oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami;

- zapewnić wolontariuszowi, na dotyczących pracowników zasadach określonych w odrębnych przepisach, bezpieczne i higieniczne warunki wykonywania przez niego świadczeń, w tym - w zależności od rodzaju świadczeń i zagrożeń związanych z ich wykonywaniem - odpowiednie środki ochotny indywidualnej;

 - pokrywać , na dotyczących pracowników zasadach określonych w odrębnych przepisach, koszty podróży służbowych i diet.

Korzystający może pokrywać, na dotyczących pracowników zasadach określonych w odrębnych przepisach, także inne niezbędne koszty ponoszone przez wolontariusza, związane z wykonywaniem świadczeń na rzecz korzystającego.  Korzystający może pokrywać koszty szkoleń wolontariuszy w zakresie wykonywanych przez nich świadczeń określonych w porozumieniu. Korzystający może zapewnić wolontariuszowi ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, w zakresie wykonywanych świadczeń. Korzystający ma obowiązek poinformować wolontariusza o przysługujących mu prawach i ciążących obowiązkach oraz zapewnić dostępność tych informacji.


Najważniejsze informacje na temat ubezpieczenia wolontariusza

Organizacje, które korzystają z usług wolontariuszy zobowiązani są do ubezpieczenia swoich pracowników. Obowiązek ten należy do organizacji, jeśli zatrudnia wolontariusza na czas krótszy niż 30 dni. W sytuacji, kiedy porozumienie o wykonywaniu świadczeń wolontariackich jest zawarte na czas dłuższy niż 30 dni ubezpieczenie od NNW jest gwarantowane przez państwo.

Czym jest ubezpieczenie?

Ubezpieczenie to umowny obowiązek świadczenia ubezpieczyciela na wypadek powstania zdarzeń w życiu, zdrowiu lub mieniu ubezpieczonego; wykonanie obowiązku ubezpieczyciel realizuje poprzez wypłatę odszkodowań lub świadczeń z funduszu tworzonego ze składek wnoszonych przez jednostki zagrożone tymi zdarzeniami.

Obowiązek ubezpieczenia wolontariusza  przez organizacje pozarządowe

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nakłada na organizacje pozarządową obowiązek zapewnienia wolontariuszowi ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW). Zgodnie z art. 46.1 ustawy, wolontariuszowi, który wykonuje świadczenia przez okres nie dłuższy niż 30 dni, korzystający zobowiązany jest zapewnić ubezpieczenie NNW. Jeżeli porozumienie zawarte między korzystającym a wolontariuszem dotyczy delegowania wolontariusza do wykonywania świadczeń na terytorium innego państwa, na obszarze którego trwa konflikt zbrojny, wystąpiła klęska żywiołowa lub katastrofa naturalna, korzystający jest obowiązany zapewnić wolontariuszowi ubezpieczenie NNW oraz ubezpieczenie kosztów leczenia pobytu za granicą, jeżeli kosztów tych nie pokrywa się z innego tytułu (art. 46.4). Korzystający może zapewnić wolontariuszowi ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, w zakresie wykonywanych świadczeń.

Ubezpieczenie wolontariusza przez państwo

Jeżeli czas współpracy jest dłuższy niż 30 dni ubezpieczenie NNW jest gwarantowane przez państwo polskie na podstawie znowelizowanej tzw. małej ustawy wypadkowej (ustawa o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach). W takiej sytuacji konieczne jest podpisanie z wolontariuszem porozumienia o współpracy - umowy wolontarystycznej, która jest niejako promesą polisy ubezpieczeniowej.

Obowiązki na skutek wypadku

Należy zaznaczyć, że postępowanie na skutek wypadku wolontariusza w trakcie zaangażowania w działania na rzecz organizacji będzie uzależnione od umowy, która została zawarta z wolontariuszem oraz rodzaju ubezpieczenia, które zostało mu zapewnione. W sytuacji, kiedy porozumienie pomiędzy korzystającym a wolontariuszem zawarte jest w formie ustnej lub pisemnej z czasem współpracy do 30 dni, organizacja angażująca zobowiązana jest wykupić ubezpieczenie od NNW. W przypadku porozumienia na czas dłuższy niż 30 dni należy:

- wypełnić kartę wypadkową, która określa okoliczności zaistniałego wypadku;

- udać się do lekarza w celu uzyskania zaświadczenia o stwierdzonym urazie;

- sporządzić ksero porozumienia z wolontariuszem.

Powyższe dokumenty dokumenty po zakończeniu leczenia i rehabilitacji należy przekazać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, właściwego ze względu na miejsce działania organizacji, z którą współpracował wolontariusz. ZUS jest instytucją, która przeprowadza procedurę odszkodowawczą.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, żeby czytać dalej