XIII-XV wiek
Początki poznańskiej rady miejskiej są dość mgliste. Przywilej lokacyjny Poznania z 1253 r. nie wspomina wprost o radzie, jednak przypuszczalnie mogła ona już wtedy istnieć jako grupa najaktywniejszych kupców działających na terenie miasta. Po raz pierwszy członkowie poznańskiej rady w liczbie pięciu zostali wspomniani w 1280 r. W późniejszym okresie było ich przeważnie pięciu lub sześciu, jednak już w XV w. regułą był ośmioosobowy skład rady. Na czele rady stał burmistrz, wymieniony w źródłach po raz pierwszy w 1310 r. ("magister civium"), zaś od 1343 r. notowany jako "proconsul". Kadencja rady trwała rok; wyboru dokonywano zazwyczaj pod koniec września, na św. Michała lub św. Mateusza. Od ok. 1300 r. rada obradowała w nowo wybudowanym ratuszu, zwanym w źródłach "domus consulum". W początkowym okresie rada była wybierana przez mieszczan; możliwe, że jakiś wpływ na jej obsadę miał wójt dziedziczny, zaś książęta wielkopolscy zapewne bezpośrednio dokonywali jej zatwierdzenia. Po konfiskacie urzędu dziedzicznego wójta w 1314 r., pomiędzy władcę a miasto wkroczył starosta generalny Wielkopolski jako pełnomocnik królewski. Miał on decydujący wpływ na wybór rady aż do śmierci króla Kazimierza Wielkiego (1370 r.). W poł. XIV w. poznańska rada stała się najważniejszym organem samorządu miejskiego, podporządkowując też sobie miejską ławę sądową. W późnym średniowieczu obejmowała swoimi kompetencjami wszystkie sprawy dotyczące osób posiadających prawo miejskie (nieruchomość w mieście), a także wykroczenia popełnione na terenie miasta. Spod sądu miejskiego wyłączeni byli tylko duchowni i miejscy Żydzi. Rada sądziła sama i była nadrzędną instancją w stosunku do ławy miejskiej. Pod koniec XIV w. radę wybierała komuna miejska (communitas), rola starosty ograniczała się jedynie do zatwierdzenia tego wyboru.
XV-XVIII wiek
W XV w. przyjmowano różne tryby wyboru rajców, aż w końcu w 1504 r. powołano radę dożywotnią, która upadła w 1518 r. Wówczas też ustalono, że cechmistrze jako przysiężni miejscy i reprezentanci komuny miejskiej będą zgłaszali staroście 24 kandydatów na burmistrzów i radnych, a ten z tej listy będzie wybierał dwóch burmistrzów i sześciu rajców. System ten funkcjonował aż do końca XVII w. W 1693 r. król Jan III Sobieski wprowadził nowy ustrój miejski, w którym nastąpiło silne wzmocnienie prawne rady miejskiej. Od tej pory w skład rady miało wchodzić 12 dożywotnich mianowanych przez starostę generalnego rajców, spośród których wybierano dwóch burmistrzów pełniących swoje obowiązki kolejno przez pół roku. Z grona rajców na roczną kadencję wybierano też przewodniczącego ławie sądowej wójta, który miał prawo do udziału i głosowania w posiedzeniach rady miejskiej. Rada powoływała też dożywotnich dwudziestu mężów ("viginti viri"), którzy wywodzili się spośród cechmistrzów oraz innych cieszących się poważaniem obywateli-posesjonatów. Do władz miejskich mogli być wybierani jedynie legitymujący się odpowiednim stanem posiadania mieszczanie wyznania katolickiego, potrafiący czytać i pisać oraz znający prawo miejskie. Ustrój ten z drobnymi zmianami funkcjonował do 1779 r., kiedy to Komisja Dobrego Porządku ustaliła, że najwyższą władzę w mieście będzie stanowił magistrat (rada miejska) składający się z prezydenta, wiceprezydenta, wójta i pięciu radców. Rajcy nadal zasiadali w radzie dożywotnio, a prezydent i wiceprezydent mieli być wybierani co roku w drodze wyborów pośrednich.
1793-1919 r.
Po zajęciu Poznania przez wojska pruskie w 1793 r. reorganizacji uległy instytucje miejskie, został powołany prezydent miasta, syndyk, kanclerz i dwaj radni, a od 1794 r. dyrektor policji. W 1795 r. powołano nową radę miejską o ograniczonych kompetencjach, w jej skład wchodziło ośmiu radnych. W czasach Księstwa Warszawskiego, m. in. na mocy postanowień Konstytucji 3-go Maja, zmieniono strukturę władz miejskich. Od 1807 r. rada miejska Poznania miała liczyć dziewięciu rajców wybieranych z trzech cyrkułów. Już w kwietniu 1809 r. ustrój miasta zorganizowano według wzorów francuskich, wówczas rada miejska, zwana Radą Municypalną składała się z 30 radnych, których wybór odbywał się dwustopniowo. Najpierw obywatele miasta na zgromadzeniach gminnych wybierali 60 kandydatów, po czym król zatwierdzał 30 z nich. Do zadań rady należało przede wszystkim układanie budżetu oraz wszelkie sprawy finansowe miasta. Władze Poznania funkcjonowały na tych zasadach do 1832 r., kiedy to postanowiono, że rada miejska będzie się składała z 24 radnych. Czynne prawa wyborcze otrzymali jedynie obywatele, którzy posiadali na terenie miasta nieruchomości o wartości co najmniej 1000 talarów lub mogli udokumentować roczne dochody na odpowiednim poziomie. Bierne prawo wyborcze przysługiwało natomiast obywatelom, którzy posiadali nieruchomości o wartości nie mniejszej niż 3000 talarów. Wprowadzenie cenzusu majątkowego niewątpliwie faworyzowało bogatszą część mieszczan, głównie Niemców i Żydów. Niemniej jednak Polacy odgrywali w poznańskiej radzie znaczącą rolę. W owym czasie zasiadali w niej m. in. Karol Marcinkowski (w latach 1843-1844 wiceprzewodniczący), Ludwik Gąsiorowski (z przerwami w l. 1842-1853), Hipolit Cegielski (w l. 1850-1864) oraz dr Teofil Matecki. Nowe zasady wyboru władz miejskich zostały wprowadzone w Poznaniu w latach pięćdziesiątych XIX w. i obowiązywały aż do 1919 r. Na mocy pruskiej ordynacji gminnej z 31 stycznia 1851 r. i ordynacji miejskiej z 30 maja 1853 r. wprowadzono przepisy, na podstawie których radnych wybierały trzy klasy wyodrębnione ze względu na stan majątkowy (szczególnie uprzywilejowani byli właściciele domów). W konsekwencji np. w 1874 r. uprawnionych do udziału w głosowaniu było jedynie 6,5% ogółu obywateli miasta. Wybory 36 radnych odbywały się co roku w trybie jawnym. W radzie zasiadali najczęściej kupcy, prawnicy i urzędnicy. Pod względem narodowościowym przeważali Niemcy, co nie odzwierciedlało ich liczebności wśród mieszkańców miasta. W 1900 r., w związku z przyłączeniem do Poznania Jeżyc, Łazarza i Wildy, powiększono skład rady do 60 deputowanych. Stan ten obowiązywał aż do wybuchu powstania wielkopolskiego, 14 stycznia 1919 r. Komisariat Naczelnej Rady Ludowej zwiesił działalność poznańskiej rady miejskiej wybranej za czasów pruskich, a 11 lutego dokonał jej rozwiązania. Do 8 kwietnia 1919 r., czyli do momentu ukonstytuowania się nowej rady miejskiej, organem ją zastępującym była Rada Ludowa miasta Poznania.
1919-1939 r.
Pierwsze wybory samorządowe po odzyskaniu przez Polskę niepodległości odbyły się 23 marca 1919 r. Nowy regulamin wyborczy zniósł cenzus majątkowy, a ustanawiał wybory powszechne, równe, tajne i bezpośrednie. Dzięki temu, po raz pierwszy w wyborach mogły brać udział kobiety. Nadal obowiązywała też pruska ordynacja miejska z 30 maja 1853 r., w świetle której rada miejska była organem stanowiącym we wszystkich sprawach miasta (o ile nie były zastrzeżone dla Magistratu) i kontrolującym administrację oraz gospodarkę gminną. Spośród 60 radnych wybranej w 1919 r. Rady Miejskiej Poznania 41 pochodziło z listy polskiej, 17 z niemieckiej, jeden z żydowskiej i jeden z socjaldemokratycznej. Na Przewodniczącego Rady Miejskiej wybrano wówczas Władysława Mieczkowskiego. Zasadnicze zmiany wprowadzono po wejściu w życie ustawy o częściowej zmianie samorządu terytorialnego z 23 marca 1933 r. (Dz.U. 1933 nr 35 poz. 294), która ograniczała uprawnienia samorządu miejskiego na rzecz Zarządu Miejskiego na czele z prezydentem, który od tej pory sprawował funkcję przewodniczącego Rady Miejskiej. Nowa ustawa wprowadzała daleką idący nadzór państwowy nad samorządem, m. in. związany z budżetem miasta. W 1933 r. uchwalono również nowy regulamin wyborczy do rad miejskich, który wprowadził bierne prawo wyborcze od 30 roku życia (wcześniej było to 25 lat), a kadencję rady przedłużono z czterech do pięciu lat, zwiększono też liczbę radnych z 60 do 64 osób. Pierwsze wybory pod nową ustawą wygrał w Poznaniu Obóz Narodowy (endecja), który obsadził 35 mandatów. W nowo wybranej radzie bardzo szybko doszło do konfliktu na tle powołania nowego prezydenta, którego kandydatura nie została zaakceptowana przez Ministra Spraw Wewnętrznych, ten zaś 1 października 1934 r. powołał na stanowisko tymczasowego prezydenta miasta Poznania pułk. dypl. Erwina Więckowskiego. Decyzja ta spotkała się ze sprzeciwem Rady Miejskiej, która nie zgadzając się z decyzją ministra wystąpiła z wnioskiem o wniesienia skargi do Najwyższego Trybunału Administracyjnego. Odpowiedzią ze strony Ministra Spraw Wewnętrznych, jako organu nadzorczego, było rozwiązanie Rady Miejskiej Poznania z dniem 25 września 1935 r. Reaktywowana na mocy wyroku Trybunału z 7 grudnia 1936 r. poznańska Rada Miejska zebrała się na pierwszym posiedzeniu 18 stycznia 1937 r. Nie mogąc jednak dokonać wyboru prezydenta, 25 stycznia 1937 r. została ponownie rozwiązana. W tym czasie funkcje Rady Miejskiej pełnił zastępczo Magistrat. W wyniku nowych wyborów 18 grudnia 1938 r w rozszerzonej do 72 osób Radzie Miejskiej aż 52 mandaty przypadły endecji.
Lata II wojny światowej
W chwili wybuchu II wojny światowej Poznaniem rządził komisaryczny prezydent Tadeusz Ruge, który 3 września 1939 r. opuścił miasto. W tej sytuacji, 5 września 1939 r. zebrała się zdekompletowana Rada Miejska w celu powołania nowego prezydenta, stanowisko to zaproponowano Cyrylowi Ratajskiemu, który utrzymał je do 14 września 1939 r. Po wkroczeniu do Poznania we wrześniu 1939 r., niemieckie władze wojskowe rozwiązały polską Radę Miejską. Z początkiem 1940 r. zaczęła obowiązywać w Poznaniu niemiecka ustawa gminna (Deutsche Gemeindeordnung) z 1935 r., która znosiła radę miejską jako organ kolegialny, w zamian wprowadzając instytucję powoływanych przez pełnomocnika NSDAP na sześcioletnią kadencję radców (Ratsherrn), do zadań których należało m. in. udzielanie burmistrzowi rad i opinii. W styczniu 1940 r. namiestnik Rzeszy w Kraju Warty Arthur Greiser powołał przy Nadburmistrzu Poznania Gerhardzie Schefflerze co najmniej 28 radców (ich skład zmieniał się w kolejnych latach). Najczęściej byli to urzędnicy, funkcjonariusze partyjni, ale też przedstawiciele przedwojennej mniejszości niemieckiej, którzy odegrali kluczową rolę w krzewieniu niemieckiej kultury na terenie Poznania, t. j. Alfred Lattermann (1894-1945), czy Kurt Lück.
Lata 1945-1989
Strukturę i formy działalności samorządu miejskiego w okresie powojennym regulował Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 23 listopada 1944 r. o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (Dz.U. 1944 nr 14 poz. 74). Nowe regulacje prawne sprawiły, że miejski samorząd stał się organem fasadowym. Pierwsze po wyzwoleniu Poznania posiedzenie rady miejskiej, zwanej wówczas Miejską Radą Narodową odbyło się 26 marca 1945 r. w gmachu Zarządu Miejskiego przy ul. Matejki 49. W skład Rady wchodziło początkowo 58 delegatów wyznaczonych przez partie tzw. Bloku Demokratycznego. Podziału mandatów dokonał tymczasowy prezydent miasta Feliks Maciejewski. Wszyscy delegaci automatycznie stali się radnymi, jednak nie było wśród nich ani jednej osoby wchodzącej w skład przedwojennej Rady Miejskiej. Przewodniczącym Prezydium MRN został przedwojenny działacz poznańskich związków robotniczych, a następnie członek Polskiej Partii Robotniczej, Zygmunt Piękniewski. W początkowym okresie liczebność Miejskiej Rady Narodowej ulegała ciągłym zmianom, lipcu 1945 r. liczyła ona już 72 radnych, a w maju 1946 r. - 80. Zwiększał się też udział partyjnych delegatów, przy rosnącym udziale PPR/PZPR, która w 1950 r. obsadzała ponad połowę składu Rady. W latach 1945-1950 radnymi miejskimi były w sumie 224 osoby, a liczne zmiany w składzie MRN wpływały negatywnie na jakość jej działalności. Władze państwowe i partyjne dbały o właściwy profil klasowy miejskich radnych, w 1950 r. w MRN znajdowało się 29 robotników, 35 pracowników umysłowych, pięciu nauczycieli, dwóch rzemieślników oraz po jednym rolniku, kupcu i wojskowym. Udział kobiet w pracach MRN był sporadyczny. Sesje MRN odbywały się początkowo w gmachu Zarządu Miejskiego przy ul. Matejki 49, od 25 maja 1945 r. w Sali Królewskiej Ratusza, a od 6 października 1949 r. w tzw. Nowym Ratuszu (obecnie Zamek Cesarski w Poznaniu). W 1973 r. liczbę radnych powiększono do 120 osób, powołano też przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej Miasta Poznania, przy czym mogły to być, i były, osoby nie będące radnymi. W 1975 r. na skutek nowego podziału administracyjnego kraju 80 dotychczasowych radnych miejskich stało się automatycznie radnymi Wojewódzkiej Rady Narodowej, a wszyscy radni dzielnicowi - 359 osób - awansowali na radnych miejskich. W następnej kadencji wybrano 150 radnych.
Okres po 1990 r.
Na skutek politycznych przemian roku 1989 i uchwalonej 8 marca 1990 r. Ustawy o samorządzie terytorialnym (Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95) nastąpiła decentralizacja państwa i oddanie szerokiego zakresu władzy organom samorządowym, w tym miejskim, które uzyskały wpływ na sprawy związane z polityką przestrzenną, utrzymaniem infrastruktury miejskiej, komunikację, oświatę, biblioteki, kulturę, ochronę zabytków, jak też ochronę zdrowia i opiekę społeczną. 27 maja 1990 r. odbyły się wybory do liczącej 65 radnych Rady Miast Poznania, wybrano 64 radnych pochodzących z listy Komitetów Obywatelskich oraz jednego z listy Konfederacji Polski Niepodległej. Uroczysta inauguracja Rady Miasta odbyła się 2 czerwca 1990 r., nowo wybrani radni byli witani przed ratuszem przez tłumy poznaniaków. Wybrano też nowego przewodniczącego, którym został Tomasz Sokołowski oraz dwóch jego zastępców Jadwigę Rotnicką i Jacka Wiesiołowskiego. Do zadań Rady Miasta należał wybór zarządu, prezydenta miasta oraz, na jego wniosek, wiceprezydentów. Na posiedzeniu Rady Miasta, które odbyło się 6 czerwca 1990 r. na prezydenta wybrano Wojciecha Szczęsnego Kaczmarka. W wyniku wprowadzenia od 1 stycznia 1999 r. trójstopniowego podziału struktur administracyjnych kraju, Poznań uzyskał status miasta na prawach powiatu, w którym kompetencje rad i starostów powiatowych przeszły na Radę Miasta i jej prezydenta. Nowelizacja ustaw o samorządzie terytorialnym z 11 kwietnia 2001 r. (Dz.U. 2001 nr 45 poz. 497) zmniejszyła liczbę miejskich radnych do 37. Spadek liczby mieszkańców Poznania doprowadził do tego, że od 2018 r. Rada Miasta liczy 34 radnych. Zapisy Ustawy z 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. 2002 nr 113 poz. 984) sprawiły, że Rada Miasta straciła prawo do wyboru prezydenta. W 2002 r. mieszkańcy Poznania po raz pierwszy wybrali prezydenta swojego miasta w wyborach bezpośrednich, został nim Ryszard Grobelny.