Określenie "mniej sprawni" nie jest przypadkowe. W idei programu chodzi bowiem o to, aby przestrzeń publiczna była dostępna i przyjazna architektonicznie oczywiście dla osób z różnego rodzaju niepełnosprawnościami, ale też dla osób starszych, dzieci, rodziców z wózkami, kobiet w ciąży.
W Poznaniu, w 2008 r. wydane zostało zarządzenie Prezydenta Miasta określające jakie elementy infrastruktury miejskiej na etapie projektowania powinny uwzględniać potrzeby mieszkańców mniej sprawnych. Chodziło m.in. o przejścia dla pieszych, przystanki, chodniki, przejścia podziemne i naziemne. Sukcesywna wymiana taboru autobusowego i tramwajowego na niskopodłogowy także ma ułatwiać funkcjonowanie osobom z utrudnioną sprawnością. W Urzędzie miasta wprowadzono możliwość komunikowania się i załatwiania formalności poprzez Internet i sms, możliwe jest prowadzenie korespondencji pismem Braille'a, są także dyżury tłumacza języka migowego.
Barier architektonicznych i technicznych w miejskim środowisku z pewnością jest jeszcze wiele. Jak zauważa Dorota Potejko, pełnomocnik Prezydenta ds. osób niepełnosprawnych: - będzie to długi proces, bo też przez lata tworzono bariery architektoniczne. Poznań chciałby jednak zrobić jak najwięcej, stąd w tym roku Prezydent Miasta powołał specjalny zespół do wypracowania standardów dostępności miasta dla mniej sprawnych mieszkańców. W skład zespołu weszli m.in. przedstawiciele: Zarządu Dróg Miejskich, Zarządu Transportu Miejskiego, Miejskiej Pracowni Urbanistycznej, Zarządu Zieleni Miejskiej. Pracowano w trzech zespołach problemowych: ds. ciągów pieszych i rowerowych, ds. przystanków, taboru komunikacyjnego i miejsc postojowych, ds. pokonywania różnic w terenie i obszarów rekreacyjnych. Wypracowane standardy zostaną poddane konsultacjom z organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz niepełnosprawnych. Miasto chciałby też, aby końcowy dokument stanowił załącznik do specyfikacji istotnych warunków zamówienia przy miejskich przetargach.
Mówiąc o projektowaniu uwzględniającym dostępność dla osób o różnych stopniach sprawności wymienia się siedem podstawowych zasad:
- Równość w korzystaniu - projektować w taki sposób, aby obiektów nie trzeba było później przystosowywać.
- Elastyczność - obiekty dostępne dla różnych grup społecznych
- Proste i intuicyjne korzystanie z obiektów i przedmiotów
- Łatwo dostrzegalna informacja (wiadomości wizualne i dźwiękowe)
- Tolerancja dla błędów, czyli przestań bezpieczna nawet w przypadku błędów w użytkowaniu
- Niski poziom wysiłku fizycznego (np. niskopodłogowe autobusy i tramwaje
- Dostosowanie przestrzenie do różnych wymiarów fizycznych użytkowników
Bardziej konkretne wskazówki dla projektowania obiektów uniwersalnie dostępnych dla użytkowników o różnych stopniach sprawności i kondycji to m.in.: gładkie ciągi komunikacyjne (brak stopni), szerokie wejścia i korytarze, jasne oświetlenie, informacje dźwiękowe, przejrzyste zagospodarowanie terenu.
Swoiste "poprawianie" przestrzeni miejskiej to nadrabianie wieloletnich zaniedbań. Świadomość społeczna była kiedyś inna, a osoby niepełnosprawne miały ograniczony dostęp do przestrzeni publicznej. Ta sytuacja zmienia się, niepełnosprawni są coraz bardziej widoczni na naszych ulicach, w urzędach, parkach, ale wiele jest jeszcze do zrobienia.
(mat)
