Poznan.pl

Rynek Łazarski od lat stanowi jedno z najważniejszych miejsc na mapie Łazarza - zarówno pod względem handlowym, jak i społecznym. To tutaj koncentrowało się codzienne życie mieszkańców dzielnicy, a targowisko pełniło funkcję lokalnego centrum zaopatrzenia oraz spotkań. Z biegiem czasu przestrzeń zaczęła jednak tracić swoją funkcjonalność, a stan techniczny infrastruktury nie odpowiadał współczesnym potrzebom. W odpowiedzi na te wyzwania Miasto Poznań podjęło decyzję o kompleksowej rewaloryzacji rynku, której celem było przywrócenie temu miejscu rangi lokalnego centrum społecznego, przy jednoczesnym zachowaniu jego tradycyjnej funkcji handlowej.

Konsultacje społeczne i przygotowanie założeń

Proces przygotowania inwestycji poprzedziły szerokie konsultacje społeczne prowadzone z mieszkańcami, kupcami oraz lokalnymi organizacjami. W prace koncepcyjne aktywnie zaangażowała się m.in. Rada Osiedla Święty Łazarz, która podkreślała potrzebę zachowania funkcji handlowej oraz stworzenia przestrzeni sprzyjającej integracji mieszkańców. Mieszkańcy wskazywali na konieczność poprawy estetyki, zwiększenia ilości zieleni, uporządkowania ruchu oraz stworzenia miejsc do odpoczynku i spotkań. Zebrane opinie stały się podstawą do opracowania wytycznych konkursowych dla przyszłej koncepcji.

Konkurs urbanistyczno-architektoniczny

Miasto ogłosiło konkurs na wizję rewaloryzacji Rynku Łazarskiego, w którym udział wzięło 25 pracowni projektowych. Do drugiego etapu zakwalifikowano pięć zespołów. Zwyciężyła koncepcja przygotowana przez Autorską Pracownię Architektoniczną Jacek Bułat. Jury konkursowe doceniło przede wszystkim kompleksowe podejście do całej przestrzeni - nie tylko samego rynku, lecz także obszaru prowadzącego do ul. Głogowskiej, tzw. "lejka łazarskiego".

Jak podkreślał Piotr Wiśniewski, dyrektor Biura Koordynacji Projektów i Rewitalizacji Miasta oraz członek jury, koncepcja w ciekawy sposób łączyła uspokojenie ruchu, uporządkowanie przestrzeni dla pieszych i zachowanie liczby miejsc postojowych. Szczególnie istotne było zagospodarowanie "lejka łazarskiego" poprzez utworzenie skweru z miejscami do wypoczynku i placem zabaw.

Założenia zwycięskiej koncepcji

W zwycięskim projekcie targowisko zaprojektowano na planie koła z transparentnym zadaszeniem, które miało zapewnić komfort handlu oraz otwartość przestrzeni. Architekci przewidzieli również dodatkową przestrzeń handlową dla okazjonalnych jarmarków. Wokół rynku zaplanowano dwukierunkową ulicę zapewniającą dogodny dojazd do budynków i strefy dostaw, a także szersze chodniki i zieleń przed wejściami do kamienic.

Istotnym elementem projektu było zagospodarowanie "lejka łazarskiego", który miał stać się miejscem rekreacji. Zaproponowano tam Skwer im. Kazimierza Nowaka z placem zabaw nawiązującym stylistycznie do motywów afrykańskich. Przestrzeń ta została powiązana z główną płytą rynku schodami, tworząc naturalne miejsce spotkań mieszkańców.

Autor koncepcji, Jacek Bułat, podkreślał, że projekt miał nie tylko uporządkować przestrzeń, lecz także opowiedzieć historię Łazarza. W związku z tym zaproponowano ustawienie rzeźby "Eka z Małeka" - symbolicznego nawiązania do lokalnej kultury i historii dzielnicy.

Zaangażowanie mieszkańców i Rady Osiedla

Po rozstrzygnięciu konkursu zaplanowano kolejne konsultacje społeczne, podczas których mieszkańcy i kupcy mogli zapoznać się ze zwycięską koncepcją. Jak podkreślał Filip Olszak, przewodniczący Rady Osiedla, mieszkańcy wcześniej wskazywali swoje oczekiwania, jednak dopiero prezentacja projektu pozwalała na zgłoszenie ewentualnych korekt. Rada Osiedla zwracała również uwagę na rozwój przykawiarnianych ogródków wokół rynku, które miały ożywić przestrzeń i wzmocnić funkcję społeczną miejsca.

Realizacja inwestycji

Koncepcja zakładała rozpoczęcie prac budowlanych w kolejnym etapie po dopracowaniu projektu. Koszt rewaloryzacji oszacowano na około 10 mln zł, a środki zostały przewidziane w budżecie miasta i Wieloletnim Planie Finansowym. Inwestycja obejmowała przebudowę płyty rynku, budowę zadaszonego targowiska, wprowadzenie nowych elementów małej architektury, zieleni oraz uporządkowanie układu komunikacyjnego.

Efekty rewaloryzacji i znaczenie dla dzielnicy

Po modernizacji Rynek Łazarski stał się wielofunkcyjną przestrzenią publiczną, która łączy funkcję handlową z rekreacyjną i społeczną. Zyskał miejsca do wypoczynku, przestrzeń wydarzeń oraz lepsze powiązanie z ulicą Głogowską. Zachowano lokalny charakter targowiska, jednocześnie tworząc przestrzeń przyjazną mieszkańcom i odwiedzającym.

Wydarzenia odbywające się na Rynku Łazarskim

Po rewaloryzacji rynek stał się miejscem licznych wydarzeń miejskich i sąsiedzkich. Jednym z najważniejszych cykli jest Łazarskie Lato - wakacyjny program obejmujący koncerty, warsztaty, animacje dla dzieci, spektakle plenerowe oraz spotkania integracyjne mieszkańców. Wydarzenia odbywają się przez całe lato i mają charakter otwarty.

W okresie zimowym organizowany jest PreSylwester, czyli rodzinne powitanie Nowego Roku z koncertami, animacjami i symbolicznym odliczaniem. W kalendarzu wydarzeń pojawiają się również jarmarki sezonowe, wydarzenia świąteczne, pikniki sąsiedzkie, działania edukacyjne oraz inicjatywy lokalne organizowane we współpracy z jednostkami miejskimi i organizacjami społecznymi.

Dzięki tym aktywnościom Rynek Łazarski funkcjonuje dziś jako całoroczne centrum życia społecznego Łazarza - miejsce handlu, spotkań, kultury i integracji mieszkańców.