Komunikaty

pagina

Powstanie Wielkopolskie 1918-1919

Pominąłeś menu

menu

Przejęcie władzy i bitwa o Chodzież

Komisariat Naczelnej Rady Ludowej przejmuje kierownictwo nad sprawami administracyjnymi i wojskowymi.

Żołnierze stoją w kolejce do kuchni polowej. Przed kuchnia stoi uśmiechnięty żołnierz z łyżka i menażką. - grafika artykułu
Powstańcza kuchnia polowa. Ze zbiorów Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości w Poznaniu.

Przejęciu kierownictwa nie towarzyszy określenie terytorialnego zasięgu władzy Komisariatu. Było to celowe, spowodowane chęcią wykazania, że ambicje Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej nie kończą się wyłącznie na Poznaniu.

Komisariat wydał z tej okazji stosowną odezwę, której fragment tutaj zamieszczamy:

" (...) Oręż polski, przelana krew polska dały nam władzę, którą ujęła silnie w swe ręce Naczelna Rada Ludowa. Niniejszym składamy w imieniu całego narodu hołd i dzięki dzielnemu żołnierzowi polskiemu, członkom Straży Ludowej, którzy swym męstwem i odwagą pomnożyli sławę oręża polskiego i wyzwolili naród polski spod jarzma niewoli. Opierając się na zaufaniu żołnierza i obywatela polskiego, Naczelna Rada Ludowa zdobytej władzy wydrzeć sobie nie pozwoli. Przedstawiciele jej to wypowiedzieli bawiącym w Poznaniu ministrom pruskim, którzy się z tym stanem rzeczy zgodzić musieli. Uporządkowanie nowych prawnych stosunków nie może nastąpić od razu, ale stanie się to niebawem. Odpowiadałoby uczuciom narodu, gdyby nasza ziemia złączyła się od razu z Macierzą - Ojczyzną. Rozum polityczny, względy na politykę wewnętrzną i zewnętrzną nakazują nam nie zrywać ostatnich nici łączących nas z Berlinem, lecz pozostawić ostateczne określenie granic Polski kongresowi pokojowemu (...)" (Kurier Poznański nr 5 z 08.1.1919 r.).

Po kilkukrotnych przejęciach i odwrotach z Chodzieży przez obie strony konfliktu, dochodzi do jednej z największych bitew Powstania.

Miasto zostało zajęte przez polaków 6 stycznia. Zostało ujęte w Rozkazie dziennym nr 2 z 7 stycznia 1919 roku jako element jednego z siedmiu Okręgów Wojskowych, konkretnie IV, pod zwierchnictwem Zdzisława Orłowskiego.
Jeszcze 7 stycznia wojska powstańcze zostały zmuszone do wycofania się przez nacierające siły niemieckie.
Dzień później okazało się jednak, że wchodzący w ich skład żołnierze również nie mieli czasu rozgościć się na zdobytym terenie. Wskutek wyjątkowo ciężkiej bitwy o Chodzież, ale dzięki zaskoczeniu przeciwnika atakiem miasta z trzech kierunków, oddziały polskie ostatecznie zdobyły miasto, odnosząc niewielkie straty w porównaniu z Niemcami.
Po zwycięskiej bitwie, powstańcy zostali jescze ostrzelani przez niemiecki samolot, jednak i tutaj odnieśli sukces, strącając maszynę z nieba celnym ogniem przeciwlotniczym.

Dowiedz się więcej na temat

Do góry