Dnia 23 września 1857 roku Wydział Nauk Historycznych i Moralnych Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk podjął uchwałę o utworzeniu Muzeum Starożytności Polskich i Słowiańskich. W 1923 roku zbiory archeologiczne tego muzeum połączono z podobnymi zbiorami byłego Muzeum Prowincjonalnego w Poznaniu (Kaiser-Friedrich Museum), założonego przez Niemców w 1894 roku. Powstał wówczas odrębny Dział Przedhistoryczny Muzeum Wielkopolskiego. W roku 1945 założono samodzielne Muzeum Prehistoryczne, przemianowane w 1950 roku na Muzeum Archeologiczne. W 1967 roku Muzeum uzyskało nową siedzibę w pałacu Górków, zrekonstruowanym po zniszczeniach wojennych.
Muzeum dysponuje bogatą kolekcją muzealiów, obejmujących zabytki archeologiczne i numizmaty. Są to inwentarze grobów, osad, grodzisk, miast lokacyjnych, skarbów, znalezisk gromadnych i luźnych oraz pojedyncze przedmioty ze wszystkich epok pradziejowych począwszy od paleolitu do okresu wpływów rzymskich, a także z czasów średniowiecznych i nowożytnych, pochodzących z Wielkopolski i z innych regionów kraju. W posiadaniu muzeum znajdują się również zabytki archeologiczne z Egiptu i Sudanu oraz różnych krajów europejskich (m.in. Niemiec, Francji, Holandii, Danii, państw nadbałtyckich) i pozaeuropejskich (z Azji i Ameryki).
Część najcenniejszych zabytków jest eksponowana na trzech wystawach stałych: "Pradzieje Wielkopolski" (855 obiektów), "Życie i śmierć w starożytnym Egipcie" (126 obiektów) i "Archeologia Sudanu" (112 obiektów). Pozostałe przechowywane są w 8 magazynach muzealiów. W najbliższych latach planowane jest otwarcie kolejnej stałej wystawy "Wielkopolska w średniowieczu", na której udostępnione będą dalsze muzealia. Magazyny muzealiów stanowią ważne zaplecze ekspozycji stałych i czasowych. Oprócz tego muzeum dysponuje pokaźnym zbiorem archiwaliów, obejmujących dokumentację z badań archeologicznych, dokumentację konserwatorską, mapy, notatki i luźne zapiski oraz korespondencję i notatki prasowe. W zbiorach muzeum znajdują się również kolekcje klisz i odbitek fotograficznych (około 53.500 pozycji), książki, czasopisma i serie wydawnicze (około 51.000 woluminów).
Pałac Górków, w którym znajduje się dziś Muzeum Archeologiczne, został zbudowany w latach czterdziestych XVI wieku w drodze przebudowy kilku gotyckich kamienic. Do dziś zachował się wczesnorenesansowy portal z 1548 roku i wewnętrzny dziedziniec z kolumnowym krużgankiem oraz dwie sale na parterze. W latach 1958-67 pałac został odbudowany i adaptowany na siedzibę Muzeum.
Muzeum Archeologiczne
ul. Wodna 27, 61-781 Poznań
tel. (61)852 82 51, 852 64 30
Okres funkcjonowania: otwarte cały rok
www.muzarp.poznan.pl