Strategia Rozwoju Miasta Poznania 2020+ była przez ostatnie lata najważniejszym dokumentem wyznaczającym kierunki rozwoju miasta. Przyjęta przez Radę Miasta Poznania w 2017 roku, wskazywała, jak ma rozwijać się Poznań w perspektywie kolejnych dekad - jako miasto nowoczesne, zielone, dobrze skomunikowane i otwarte, budujące swoją siłę w oparciu o przedsiębiorczość, wiedzę i aktywność mieszkańców.
Aktualizacja Strategii Rozwoju Miasta Poznania 2020+ wymagała podsumowania dotychczasowych efektów jej realizacji. Ocena postępu prac w trakcie wdrażania Strategii 2020+ (ewaluacja mid-term) pozwoliła na sformułowanie rekomendacji, które posłużyły do opracowania zaktualizowanej Strategii Rozwoju Miasta, podjęcia decyzji o zmianach w wyznaczeniu celów rozwojowych Miasta oraz usprawnienia sposobów osiągania zaplanowanych efektów.
Ewaluacja dokumentu to nie tylko formalne podsumowanie realizacji celów. To przede wszystkim spojrzenie na to, jak Poznań radził sobie w latach pełnych wyzwań - w czasie pandemii COVID-19, kryzysu energetycznego, rosnącej inflacji czy wojny w Ukrainie. To także moment refleksji nad tym, co udało się osiągnąć, a co wymaga nowego podejścia w kolejnej perspektywie rozwojowej.
Realizacja celu głównego - stabilny rozwój w warunkach kryzysów
Analiza wskaźników pokazuje, że Poznań jest miastem odpornym i stabilnym. Mimo wyjątkowo trudnych uwarunkowań zewnętrznych: pandemii COVID-19, kryzysu energetycznego, wzrostu inflacji oraz konfliktu zbrojnego w Ukrainie, miasto utrzymało silną pozycję ekonomiczną. Wzrosła dynamika PKB na mieszkańca, utrzymał się bardzo niski poziom bezrobocia, zwiększyły się wpływy do budżetu z PIT i CIT oraz poziom umiędzynarodowienia studiów.
Odnotowano wyhamowanie ujemnego salda migracji, a dane mobilne wskazują, że faktyczna liczba mieszkańców jest wyższa niż wynika ze statystyki meldunkowej. Poznań pozostaje miastem atrakcyjnym dla obcokrajowców, w tym dla studentów i pracowników z Ukrainy.
Miasto utrzymuje wysoką wiarygodność kredytową (rating A z perspektywą stabilną), co potwierdza stabilność finansową i odpowiedzialne zarządzanie budżetem.
Skuteczne inwestycje w infrastrukturę, transport publiczny, mieszkalnictwo oraz projekty społeczne wzmacniały atrakcyjność Poznania jako miejsca do życia, studiowania i pracy - także dla osób z zagranicy.
Metropolia, nowoczesna gospodarka, zieleń, osiedla, wspólnota
Strategia 2020+ opierała się na pięciu priorytetach, które porządkowały działania rozwojowe miasta.
Silna Metropolia
Poznań umacniał swoją pozycję jako stolica województwa i miasto centralne Poznańskiego Obszaru Metropolitalnego. Rozwijała się współpraca oraz powiązania funkcjonalne w ramach Metropolii Poznań, w tym poprzez projekt Poznańskiej Kolei Metropolitalnej. Po okresie pandemicznego spowolnienia odbudowuje się sektor kultury, turystyki i przemysłu spotkań (MICE). Miasto pozostaje jednym z najważniejszych ośrodków targowych i konferencyjnych w Europie Środkowo-Wschodniej.
Nowoczesna przedsiębiorczość
Poznańska gospodarka wykazuje wysoką odporność. Dominują mikro- i małe przedsiębiorstwa, rozwija się środowisko start-upowe oraz sektory kreatywne. Wzrosła liczba pracujących i podmiotów gospodarczych, a działania miasta wspierają szkolnictwo zawodowe i dostosowanie edukacji do potrzeb rynku pracy. Międzynarodowe Targi Poznańskie konsekwentnie odgrywają istotną rolę na mapie gospodarczej miasta, regionu i kraju, jednocześnie realizując szereg innowacyjnych projektów służących rozwojowi lokalnej gospodarki i społeczności.
Zielone, mobilne miasto
Istotnym kierunkiem podejmowanych działań były inwestycje w zrównoważony transport i środowisko. Modernizacja i wymiana taboru komunikacji miejskiej, nowe trasy tramwajowe, uspakajanie ruchu samochodowego w Śródmieściu, rozbudowa systemu parkowania, rozwój infrastruktury pieszo-rowerowej oraz działania na rzecz poprawy jakości powietrza przyniosły wymierne efekty. Nadal jednak wyzwaniem pozostaje wysoki poziom motoryzacji i udział samochodów jako środka transportu.
W zakresie gospodarki odpadami miasto osiąga wymagane poziomy recyklingu, a system przetwarzania odpadów funkcjonuje stabilnie.
Przyjazne osiedla
Miasto inwestowało w mieszkalnictwo komunalne i społeczno-czynszowe, rozwijało ofertę opieki żłobkowej i przedszkolnej (wskaźniki bliskie lub przekraczające cele unijne). Realizowane były projekty rewitalizacyjne w Śródmieściu, na Jeżycach, Wildzie i Łazarzu. Poziom przestępczości spadł, co ma pozytywny wpływ na poczucie bezpieczeństwa mieszkańców.
Zwiększanie atrakcyjności Poznania jako miejsca zamieszkania wymaga dalszych działań w zakresie polityki mieszkaniowej, jakości przestrzeni publicznych oraz terenów zieleni.
Wspólnotowość i dialog społeczny
Miasto konsekwentnie zachęcało mieszkańców do aktywnego uczestnictwa w podejmowaniu decyzji dotyczących wielu aspektów rozwojowych ogólnomiejskich, ale także mających bezpośredni związek z funkcjonowaniem społeczności lokalnych. Rozwijano takie instrumenty partycypacji społecznej, jak m.in. budżet obywatelski, inicjatywy lokalne i programy wspierające aktywność mieszkańców. Współpraca z organizacjami pozarządowymi stała się ważnym elementem miejskiego zarządzania.
Sprawny system wdrażania
Istotnym elementem wdrażania Strategii 2020+ był system monitoringu i powiązanie celów strategicznych z budżetem miasta. Coroczne raporty umożliwiały bieżącą ocenę postępu rzeczowego i finansowego oraz identyfikację ryzyk. Przyjęty model zarządzania strategicznego sprzyjał spójności działań oraz zwiększał przejrzystość procesów decyzyjnych.
Nowe wyzwania - nowa perspektywa
Ewaluacja pokazuje, że Strategia 2020+ w dużej mierze spełniła swoją rolę jako dokument wyznaczający kierunki rozwoju miasta. Poznań rozwijał się w sposób stabilny i konsekwentny, inwestując w infrastrukturę, kapitał ludzki oraz jakość życia mieszkańców, jednocześnie zachowując odporność na zewnętrzne kryzysy.
Zmieniające się uwarunkowania - demograficzne, klimatyczne, gospodarcze i prawne - wymagają nowego spojrzenia na kształtowanie przyszłości miasta.
Ewaluacja stanowi zatem nie tylko ocenę przeszłości, lecz przede wszystkim punkt wyjścia do opracowania Strategii Rozwoju Miasta Poznania 2040+ - dokumentu, który będzie odpowiadać na wyzwania przyszłości, wzmacniać jakość życia mieszkańców i budować miasto odporne, zielone i konkurencyjne w skali krajowej oraz międzynarodowej na kolejne dekady.