"Srebrne Pudełko" to pomysł, na który wpadły dwie przyjaciółki: Kinga Boguła - koordynatorka wolontariatu senioralnego w Centrum Inicjatyw Senioralnych oraz Katarzyna Kicinska-Pajchrowska - dyrektorka Gminnego Ośrodka Kultury w Zaniemyślu. Wyrósł on z realnych rozmów z seniorami i obserwacji codziennych barier, z jakimi mierzą się oni w przestrzeni publicznej.
- Gdy tylko otrzymaliśmy propozycję testowania "Srebrnego Pudełka" wiedzieliśmy, że nie ma się nad czym zastanawiać - podkreśla Jędrzej Solarski, zastępca prezydenta Poznania. - To niezwykle ważny projekt, dotyczący bardzo istotnego problemu. Cieszę się, że razem z Zaniemyślem jesteśmy pierwszymi miastami w Polsce, które mają dla seniorów taką propozycję. To test rozwiązania, które dotyka realnego, a jednocześnie wciąż mało widocznego problemu społecznego. Chcemy sprawdzić, jak jest ono odbierane przez mieszkańców, jak funkcjonuje w instytucjach i czy może stać się impulsem do szerszej rozmowy o dostępności i zdrowiu.
"Srebrne Pudełka" to niewielkie pojemniki z bezpłatnymi środkami chłonnymi. Zostały zaprojektowane tak, aby korzystanie z nich było proste, dyskretne i nie wymagało ujawniania swojej sytuacji zdrowotnej. Są wyraźnie oznaczone, łatwo je otworzyć jedną ręką, bez użycia większej siły.
Na etapie pilotażu będzie można je znaleźć w toaletach wybranych instytucji:
- Centrum Inicjatyw Senioralnych (ul. Mielżyńskiego 24),
- Poznańskim Ośrodku Specjalistycznych Usług Medycznych (al. Solidarności 36),
- Urzędzie Miasta Poznania (ul. Libelta 16/20),
- Klubie Seniora przy Fundacji Młyn wsparcia (ul. Mostowa 16),
- Gminnym Ośrodku Kultury w Zaniemyślu (ul. Sienkiewicza 3, Zaniemyśl),
- Urzędzie Miasta i Gminy Zaniemyśl (ul. Średzka 9, Zaniemyśl).
- W tych miejscach zagadnienie dotyczące nietrzymania moczu zostało potraktowane jako potencjalna bariera dostępności - taka, która może wpływać na to, czy ktoś weźmie udział w zajęciach, przyjdzie na wydarzenie, załatwi sprawę w urzędzie albo zdecyduje się zostać w przestrzeni publicznej dłużej - mówi Katarzyna Kicinska-Pajchrowska. - Dla wielu osób bariera ta nie ma postaci schodów, wąskich drzwi czy braku windy. Jest nią brak poczucia bezpieczeństwa - obawa, że w nagłej i nieprzewidywalnej sytuacji zabraknie dyskretnego wsparcia.
W trakcie testów analizowane będzie m.in. korzystanie z pudełek w poszczególnych instytucjach, faktyczne zużycie środków chłonnych, organizacyjne aspekty obsługi rozwiązania. Pod uwagę brane będą również opinie użytkowników i pracowników instytucji. Zebrane dane mają pomóc odpowiedzieć na pytanie, czy takie narzędzie może w przyszłości stać się elementem systemowego myślenia o dostępności i w jakiej formie powinno być rozwijane.
- Na obecnym etapie nie jest to gotowy standard, lecz eksperyment społeczny i organizacyjny - wyjaśnia Kinga Boguła. - Pilotaż ma pokazać, czy takie rozwiązanie może rzeczywiście wypełnić lukę w systemie dostępności i czy odpowiada na realne potrzeby osób korzystających z instytucji publicznych.
Na znaczenie informacji zwrotnych zwraca uwagę również Katarzyna Kicinska-Pajchrowska. Podkreśla, że test ma sens tylko wtedy, gdy towarzyszy mu realny społeczny odzew - zarówno ze strony osób korzystających z rozwiązania, jak i instytucji, które na co dzień obserwują jego funkcjonowanie.
Po zakończeniu pilotażu "Srebrne Pudełko" zostanie udostępnione jako otwarty model, który będzie można wprowadzać w innych miastach i instytucjach. Dostępny pakiet będzie zawierał instrukcję, zestaw materiałów edukacyjnych, szablony komunikacyjne oraz rekomendacje dla decydentów i koordynatorów dostępności.
Nietrzymanie moczu - o tym trzeba mówić
Ale "Srebrne Pudełka" to nie tylko lepszy dostęp do środków chłonnych. Same pojemniki są przede wszystkim punktem wyjścia do rozmowy o nietrzymaniu moczu. Dlatego w organizacjach objętych testem w Poznaniu i Zaniemyślu pojawią się ulotki i plakaty informujące o dostępności rozwiązania oraz zapraszające do rozmowy na ten temat. Ich celem nie jest edukacja medyczna, lecz stworzenie bezpiecznej i neutralnej przestrzeni do nazwania problemu, który dotyczy wielu osób, a wciąż bywa tematem wstydliwym i przemilczanym.
Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia podaje, że jest to przypadłość powszechna, który dotyka milionów ludzi. Szacuje się, że w Polsce zmagają się z nią ponad 2 miliony osób. W rzeczywistości jednak liczba ta może być znacznie większa, bo intymny charakter schorzenia utrudnia zebranie rzetelnych danych.
Nietrzymanie moczu częściej dotyka kobiet - szacuje się, że dotyczy ono ok. 24-45 proc. pań, w zależności od wieku. Wpływ na to mają porody, menopauza, zabiegi ginekologiczne i anatomia. Raport zajmującego się m.in. tą tematyką Stowarzyszenia UroConti wskazuje, że ok 10 proc. dorosłych kobiet zgłasza co najmniej jeden incydent wycieku moczu tygodniowo.
Z tego samego dokumentu wynika, że częstotliwość nietrzymania moczu u mężczyzn waha się w przedziale od 1 do 40 proc. NFZ podaje, że statystycznie nawet co piąty mężczyzna obserwuje u siebie kłopoty z prawidłowym oddawaniem moczu. Ryzyko jego nietrzymania znacznie wzrasta wraz z wiekiem, a także u panów po interwencjach medycznych (np. radykalna prostatektomia, radioterapia, chemioterapia itp.) z powodu raka gruczołu krokowego.
- Jeśli chodzi o problem nietrzymania moczu, warto podjąć działania jak najszybciej, jeszcze przed pojawieniem się pierwszych objawów - podkreśla Karolina Szymańska, fizjoterapeutka uroginekologiczna z Poznańskiego Ośrodka Specjalistycznych Usług Medycznych. - Równie ważna jest tak naprawdę profilaktyka. Odpowiednio dobrane ćwiczenia, a także unikanie złych nawyków w życiu codziennym, dają szansę u wielu pacjentów nie tylko złagodzić lub wyeliminować sam problem, ale przede wszystkim poprawić jakość życia na każdym jego etapie.
"Srebrne Pudełko" nie zastępuje leczenia ani indywidualnych sposobów radzenia sobie z chorobą. W ramach pilotażu sprawdzany jest natomiast nowy sposób myślenia o dostępności - oparty na założeniu, że godność, poczucie bezpieczeństwa i możliwość pozostania w przestrzeni publicznej są równie ważnymi jej elementami jak architektura czy infrastruktura.
Projekt realizowany jest w ramach "Generator Innowacji. Sieci Wsparcia 3", dofinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego+. Lider i partner wiodący: PCG Polska Sp. z o. o.l. Partner projektu: Towarzystwo Inicjatyw Twórczych "ę".
AW
