Çatalhöyük to światowej sławy stanowisko archeologiczne, położone na południowy wschód od miasta Konya w regionie Anatolia w centralnej Turcji, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w roku 2012.
Badanie grupy potwierdziło znaczące załamanie się klimatu na ziemi ponad 6200 lat temu. Dokonano tego dzięki analizie zmian w ilości deuteru - stałego izotopu wodoru, znalezionego w tłuszczach zwierzęcych, zakonserwowanych w naczyniach garncarskich, używanych przez społeczność rolniczą, zamieszkującą Çatalhöyük.
Grupa pod kierunkiem prof. Arkadiusza Marciniaka z Instytutu Archeologii UAM, prowadząca badania w późnoneolitycznej strefie osady, odkryła zmiany w izotopowym składzie deuteru, potwierdzające znaczące ochłodzenie i osuszenie klimatu oraz reakcję społeczności, która musiała się dostosować do gwałtownych zmian klimatu.
Odkrycie grupy profesora Marciniaka pokazuje, że poszczególne biomolekuły zachowane w starożytnych tłuszczach zwierzęcych można wykorzystać do rekonstrukcji wydarzeń paleoklimatycznych, a tym samym stanowi potężne narzędzie do wykrywania zjawisk klimatycznych na podstawie analiz pozostałości zachowanych w naczyniach ceramicznych, znajdowanych na wielu pradziejowych osadach.
Zmiany klimatu na Ziemi w tym okresie stają się dzięki temu odkryciu jeszcze bardziej ewidentne, potwierdzając dane z badań geologicznych i klimatologicznych z wielu innych miejsc na całym świecie, pokazując ogólny spadek temperatur, trwający ok. 160 lat.
Obszar wykopaliskowy, który miał pod opieką polski zespół, był zamieszkały przez cztery stulecia w pod koniec siódmego tysiąclecia przed naszą erą, obejmując w ten sposób wspomniane załamanie klimatu na Ziemi.
Analiza 56 próbek radiowęglowych pozwoliła dowiedzieć się więcej, jak ówcześni ludzie mieszkali, jakie hodowali zwierzęta, i co jedli.
Artykuł opublikowali wspólnie Mélanie Roffet-Salque, Arkadiusz Marciniak, Paul J. Valdes, Kamilla Pawłowska, Joanna Pyzel, Lech Czerniak, Marta Krüger, C. Neil Roberts, Sharmini Pitter, and Richard P. Evershed.
UAM
