- Od kilku lat Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego to polskie święto państwowe. W Poznaniu ten wyjątkowy zryw i jego uczestników czcimy jednak nie tylko 27 grudnia, ale przez cały rok. Jednym z elementów hołdu złożonego bohaterom, którzy ponad 100 lat temu walczyli o wolność, jest dbałość o ich godny pochówek. Dzięki porozumieniu zawartym między Miastem a poznańskim oddziałem IPN możemy go zapewnić tym powstańcom, których groby zostały zapomniane - zauważa Jacek Jaśkowiak, prezydent Poznania.
Cmentarze komunalne na Junikowie i Miłostowie w Poznaniu to dwie duże nekropolie, na których spoczywa ponad 3,7 tysiąca Powstańców Wielkopolskich. Niestety wiele z tych mogił znajduje się w bardzo złym stanie. Ich opiekunowie dawno już nie żyją lub rozjechali się po świecie.
Dlatego Urząd Miasta Poznania oraz poznański oddział Instytutu Pamięci Narodowej podpisały w 2022 r. porozumienie dotyczące ratowania zapomnianych mogił. Razem z wielkopolskim oddziałem Stowarzyszenia Odra-Niemen, Cyfrowym Lapidarium Poznania oraz Towarzystwem Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 udało się doprowadzić w 2024 r. do wytypowania sześciu zaniedbanych nagrobków, a następnie ekshumowania doczesnych szczątków bohaterów oraz ich krewnych. Teraz, dwa lata później, odbył się drugi uroczysty pochówek - kolejnych ośmiu Powstańców i ich bliskich.
Walenty Bartkowiak, Władysław Bączyk wraz z siostrą Franciszką, Stanisław Bulczyński z żoną Heleną, Piotr Cebulski, Piotr Czerniak z żoną Jadwigą, Antoni Golon, Józef Kasprzak oraz Józef Włoszak spoczęli w piątek w kolumbarium na kwaterze powstańczej na Junikowie. Ich szczątki zostały wcześniej ekshumowane z zapomnianych grobów na terenie tej samej nekropolii, a następnie spopielone i umieszczone w specjalnie przygotowanych urnach.
Ceremonii towarzyszyła warta honorowa, odczytane zostały biogramy powstańców, a złożenie urn nastąpiło w asyście wojska. Miasto reprezentowali: Grzegorz Ganowicz, przewodniczący Rady Miasta Poznania oraz Stanisław Tamm, sekretarz Miasta Poznania.
Data uroczystości nie została wybrana przypadkowo - 16 lutego, 107 lat temu zakończyło się Powstanie Wielkopolskie (uroczystość upamiętniająca rozejm w Trewirze odbyła się w tym roku kilka dni wcześniej, ze względu na rozpoczynające się w poniedziałek ferie zimowe).
- Powstanie zakończyło się pomyślnie dzięki zbiorowemu wysiłkowi kilkunastu tysięcy osób, które z potrzeby serca chwyciły za broń i rozpoczęły walkę o wolność swoją i przyszłych pokoleń. Zwycięstwo było efektem przemyślanej organizacji, wysokiej mobilizacji i dyscypliny społecznej oraz wyczucia odpowiedniego momentu historycznego. Symbolicznym zakończeniem dążeń do niepodległości był rozejm w Trewirze, podpisany 16 lutego 1919 roku. Dziś, świętując tę ważną datę, pamiętamy jednocześnie o dawnych bohaterach i wartościach, które legły u podstaw zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego - mówi Grzegorz Ganowicz, przewodniczący Rady Miasta Poznania.
Kolumbarium na cmentarzu na Junikowie zostało wybudowane staraniem Miasta Poznania w latach 2013-2014 - właśnie po to, by umożliwić urnowe pochówki szczątek Powstańców. Przygotowano w nim 80 miejsc.
Na terenach poznańskich cmentarzy komunalnych zinwentaryzowanych jest ponad 3700 grobów Powstańców, z czego większość, bo około 3000, znajduje się na Junikowie. Wśród nich może być nawet ponad setka zaniedbanych mogił.
