Zmienność współczesnego świata sprawia, że temat bezpieczeństwa staje się coraz bardziej aktualny. Polska, podobnie jak inne kraje Europy, mierzy się z rosnącym ryzykiem - od dezinformacji i cyberataków, po zagrożenia hybrydowe, sabotaż czy ekstremalne zjawiska pogodowe. W odpowiedzi na te wskazania Rząd RP opracował "Poradnik bezpieczeństwa", który pomoże każdemu mieszkańcowi przygotować się na różne kryzysowe sytuacje.
"Poradnik Bezpieczeństwa" to inicjatywa rządowa, której celem jest przygotowanie obywateli na różnorodne zagrożenia - od cyberataków i dezinformacji, przez klęski żywiołowe, po sytuacje militarne i kryzysy infrastrukturalne. Projekt podkreśla konieczność budowania odporności społecznej, umiejętności reagowania w trudnych sytuacjach oraz współdziałania na poziomie lokalnym i krajowym. Jego założeniem jest nie tylko zwiększenie bezpieczeństwa obywateli, ale też wzmacnianie wspólnoty, zaufania i solidarności w całym społeczeństwie.
Poradnik został przygotowany przez Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rządowe Centrum Bezpieczeństwa we współpracy z ekspertami, samorządami, służbami i organizacjami pozarządowymi. Publikacja zawiera praktyczne wskazówki od tworzenia rodzinnych planów kryzysowych, przez zasady ewakuacji i rozpoznawanie sygnałów alarmowych, po listy kontrolne, które ułatwiają przygotowanie zapasów i niezbędnego wyposażenia.
Publikacja została podzielona na tematyczne działy, które krok po kroku pokazują, jak reagować w różnych sytuacjach:
- Twoje przygotowanie ma znaczenie - poradnik bezpieczeństwa, przygotowanie, bezpieczeństwo
- Wspólnie dbamy o nasze bezpieczeństwo - OLiOC, obrona cywilna, ochrona ludności, wojsko, NGO, organizacje społeczne, służba wojskowa
- Przygotuj siebie i najbliższych - zdrowie, zdrowie psychiczne, emocje, szczepienia
- Osoby potrzebujące szczególnej pomocy - dzieci, osoby starsze, osoby z niepełnosprawnością, pomoc
- Zadbaj o zwierzęta - pies, kot, szczepienia, transport, czip, zwierzęta gospodarskie, ewakuacja zwierząt
- Przygotuj swoje otoczenie - dom, szkoła, praca, samochód
- Sygnały alarmowe i komunikaty ostrzegawcze - syreny, RSO, Alert RCB, alarm
- Ewakuacja - zabezpieczenie domu, plecak ewakuacyjny, zwierzęta, drogi ewakuacyjne
- Bezpieczeństwo w tłumie - tłum, mecz, koncert, panika
- Schronienia - schron, ukrycie, miejsce doraźnego schronienia, bezpieczne miejsce
- Pożar - jak gasić pożar, gaśnica, ewakuacja z płonącego budynku
- Powódź - zabezpieczenie domu, plan ewakuacji, elektryczność, gaz, flagi sygnalizacyjne
- Długotrwały brak prądu (blackout) - brak prądu, zapasy, alternatywne źródła światła, alternatywne źródła ogrzewania
- Atak z powietrza - schronienie, ewakuacja, alarm lotniczy
- Zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne i nuklearne - CBRN, skażenie, zabezpieczenie budynku
- Niepokojące zachowania - podejrzane osoby, oszustwa, znaki ostrzegawcze, zgłaszanie zdarzeń
- Zagrożenia terrorystyczne - zagrożenie bombowe, strzały, ewakuacja, ukrycie się, współpraca ze służbami
- Zagrożenia cyfrowe - phishing, dezinformacja, bezpieczeństwo hasła, kopie zapasowe, cyberatak
- Pierwsza pomoc - resuscytacja, AED, tamowanie krwotoku
- Higiena w kryzysie - mycie rąk, dezynfekcja, toaleta prowizoryczna, odpady
- Plan na kryzys - plan rodzinny, kontakty awaryjne, miejsce spotkania, zapasy, dokumenty
Poradnik dostępny jest dla wszystkich mieszkańców Polski:
- Wersja drukowana trafi do każdego gospodarstwa domowego. Przygotowano także edycję w alfabecie Braille'a.
- Wersja elektroniczna - jest dostępna w różnych językach (m.in. angielskim, ukraińskim, białoruskim i litewskim) na stronie Poradnika.
Jak przygotować się na pożar, powódź lub blackout?
Nie da się uniknąć wszystkich zagrożeń, ale można ograniczyć ich skutki. Kluczowe jest przygotowanie zapasów domowych na minimum trzy dni, obejmujących żywność, wodę (3 litry dziennie na osobę), apteczkę, oświetlenie, środki higieny i gotówkę.
W przypadku pożaru:
- Wezwij pomoc, dzwoniąc pod 112
- Jeśli ogień jest niewielki, spróbuj go ugasić, ale nie ryzykuj życia.
- Nie otwieraj okien, nie używaj windy i chroń drogi oddechowe wilgotnym materiałem,
Podczas powodzi:
- Nie ignoruj alertów pogodowych.
- Przygotuj plecak ewakuacyjny, zabezpiecz dom i pomóż sąsiadom.
- Jeśli nie możesz się ewakuować, wywieś flagę: biała - ewakuacja, czerwona - pomoc medyczna, niebieska - żywność i woda.
W czasie długotrwałego braku prądu (blackoutu):
- Przygotuj alternatywne źródła światła i ciepła, miej naładowane powerbanki.
- Odłącz urządzenia elektryczne, oszczędzaj ciepło i nie otwieraj niepotrzebnie lodówki.
Wskazówki dla rodzin, seniorów i dzieci
Rodzina - plan na kryzys
Stwórz rodzinny plan działania - ustal miejsce spotkań, numery kontaktowe i przećwicz scenariusze awaryjne. Każdy domownik, także dzieci, powinien mieć własny plecak ewakuacyjny z najpotrzebniejszymi rzeczami.
Seniorzy i osoby potrzebujące wsparcia:
Należy pomóc seniorom i osobom potrzebującym wsparcia przygotować się na zagrożenia - zadbać o leki, baterie do sprzętów medycznych i kontakt z służbami w razie potrzeby.
Dzieci:
Rozmawiaj z nimi spokojnie o sytuacjach kryzysowych, tłumacząc ich rolę i zapewniając poczucie bezpieczeństwa. W trudnych chwilach największe znaczenie ma spokój dorosłych.
Gdzie szukać pomoc?
W sytuacji zagrożenia korzystaj wyłącznie z wiarygodnych źródeł informacji i numerów alarmowych:
- 112 - ogólny numer alarmowy
- 999 - pogotowie ratunkowe
- 998 - straż pożarna
- 997 - policja
- 987 - wojewódzkie centrum zarządzania kryzysowego
- 800 70 22 22 - centrum wsparcia dla dorosłych w kryzysie psychicznym
- 116 111 - telefon zaufania dla dzieci i młodzieży
- 800 12 12 12 - dziecięcy telefon zaufania Rzecznika
Jeśli usłyszysz sygnał alarmowy (modułowy dźwięk syreny przez 3 minuty) włącz radio lub telewizję i postępuj zgodnie z komunikatami. Informacje o zagrożeniach przekazywane są także przez Alert RCB, RSO i lokalne media, o których pisaliśmy w poprzednich artykułach z serii Bezpieczne miasto.
Kryzys może nadejść niespodziewanie, ale świadomość i odpowiedzialne przygotowanie pozwalają działać spokojniej i skuteczniej. "Poradnik bezpieczeństwa" to nie tylko zbiór zaleceń, ale praktyczne narzędzie, które może uratować życie.
AL., źródło gov.pl