Burzliwe dzieje Ratusza zamknięte na tysiącu stron
Muzeum Poznania, do 2022 roku działające pod nazwą Muzeum Historii Miasta Poznania, od 1954 roku mieści się w Ratuszu - dawnej siedzibie władz miejskich.
Początki istnienia tej budowli datowane są na pierwsze lata XIV wieku. Po raz pierwszy ratusz pojawił się w dokumentach w 1310 roku. Pierwotnie był to niewielki, jednopiętrowy budynek, do którego w końcu XV wieku dobudowano jedną kondygnację. W połowie XVI wieku władze miejskie powierzyły jego przebudowę włoskiemu architektowi Janowi Baptyście Quadro z Lugano. On to w latach 1550-60 przeobraził skromny gotycki ratusz w okazałą, reprezentacyjną siedzibę władz miejskich. Gmach powiększony został wówczas w kierunku zachodnim i podwyższony o kolejne, drugie piętro. Budynek uzyskał jednolitą renesansową bryłę zewnętrzną i nowy układ wnętrz z okazałą Salą Renesansową, słynną z pięknej dekoracji stiukowej zdobiącej sklepienie.
W następnych wiekach zniszczeniom i przebudowom ulegała kilkakrotnie wieża Ratusza, m.in. w okresie II wojny światowej. Obecny wygląd Ratusz zawdzięcza pracom konserwatorskim, które zakończono w grudniu 2000 roku.
Jak czytamy w opisie książki, przygotowanym przez samą autorkę: Ratusz przeżywał swoje wzloty i upadki, niszczał i podnosił się, zmieniał funkcje, ale zawsze był, jest i będzie najważniejszym budynkiem Poznania. I bez względu na wszystko pozostanie "miasta naszego chlubą i ozdobą". Nic więc dziwnego, że historia tego niezwykłego budynku stała się tematem obszernej, blisko tysiącstronicowej publikacji. Premiera dzieła odbyła się w środę, 7 maja, oczywiście w poznańskim Ratuszu.
- "Odkrywanie Ratusza. Historia powtarzalności" - ten tytuł jest inspirujący. Moja przygoda z tym miejscem sięga wielu lat wstecz. Pewnie jak wiele osób, zacząłem poznawać je jeszcze jako dziecko - podczas wizyt z babcią i rodzicami. Z czasem coraz bardziej pogłębiałem wiedzę na temat jego historii - wspominał Jędrzej Solarski, zastępca prezydenta Poznania. - Dziękuję pani doktor za pracę, którą wykonała na rzecz Miasta i naszych mieszkańców. Na pewno przeczytam książkę na temat poznańskiego Ratusza, bo to serce naszego miasta, a jego historia jest bardzo ciekawa. Myślę, że każdy mieszkaniec powinien się z nią zapoznać.
Pierwsza kompleksowa monografia jednego z symboli Poznania
Książka to pierwsza kompleksowa monografia dawnej siedziby władz miejskich. Opowiada o historii gmachu od momentu jego powstania, czyli początku XIV wieku do współczesności, przede wszystkim o architekturze i zmianach zachodzących w jej obszarze, o wnętrzach Ratusza, ale także o ludziach z nim związanych i o jego roli w kształtowaniu tożsamości mieszkańców miasta. Publikację wzbogacają piękne ilustracje, znajduje się tam ponad 800 fotografii i rysunków, pokazujących m.in. jak budynek zmieniał się przez lata. Kończy ją obszerna bibliografia.
- Dzieło dotyczy najważniejszego budynku Poznania - nie ma wątpliwości prof. Przemysław Matusik, dziekan wydziału historii UAM i recenzent książki. - Życie dawnych miast toczyło się wokół dwóch wież. W Poznaniu jedną z nich była wieża kościoła farnego - symbol boskiego porządku i ładu moralnego, na którym to miał się opierać ład społeczny. Jego symbolem była natomiast wieża ratusza - budynku, będącego siedzibą władzy miejskiej. Poznański Ratusz przetrwał różne kataklizmy historyczne, łącznie z tym ostatnim, największym w 1945 roku. Takiego budynku nie ma już Warszawa ani Kraków. Na uwagę zasługuje też wspaniałość tego gmachu, która sprawia, że jest on symbolem miasta.
Jak przyznaje dr Magda Mrugalska-Banaszak, autorka dzieła i wieloletnia pracownica Muzeum Historii Miasta Poznania (oddziału Muzeum Narodowego, mieszczącego się w Ratuszu), choć wydała wiele książek na temat historii stolicy Wielkopolski, ostatnią publikację uznaje za dzieło życia.
- Nad książką pracowałam 5 lat. Kocham Ratusz, ale trudno nie kochać miejsca, w którym się przepracowało 4 dekady. Czasem mówię, że jest to moje trzecie dziecko. Mam dwóch synów, trzecim jest Ratusz - żartuje dr Magda Mrugalska-Banaszak.
Książkę "Odkrywanie Ratusza. Historia powtarzalności" można kupić we wszystkich sklepach muzealnych MNP, a także za pośrednictwem jego strony internetowej.
Muzeum też opowiada historię...
O historii jednego z najważniejszych obiektów Poznania opowiada też ekspozycja mieszczącego się tu Muzeum Poznania, która rozmieszczona została zarówno w piwnicach, jak i na parterze oraz w salach na I i II piętrze Ratusza. Pokazuje ona dzieje miasta oraz jego mieszkańców od X wieku do współczesności, a także historię samego gmachu. Do najcenniejszych eksponatów należy złocony i emaliowany pastorał z Limoges z XIII wieku, zegar stołowy z herbem Poznania wykonany w 1575 roku przez poznańskiego zegarmistrza Jana Stalla na zlecenie ówczesnych władz miejskich i szklanicę cechu szewców z 1651 roku.
Warto też wspomnieć, że Muzeum Poznania organizuje wystawy czasowe, które swoją tematyką obejmują wszystkie obszary życia miasta. Wśród popularnych cyklów wystawienniczych wymienić należy m.in. "Ulice i zaułki dawnego Poznania" oraz "Poznańskie rody i rodziny". Więcej informacji o placówce można znaleźć na Facebookowym profilu Ratusza.
AJ, AK
