Głównym celem nowelizacji jest poprawa bezpieczeństwa niechronionych uczestników ruchu drogowego zwłaszcza dzieci i młodzieży. Ministerstwo Infrastruktury podkreśla, że rozwój rowerów elektrycznych, hulajnóg i urządzeń transportu osobistego sprawił, iż w przestrzeni miejskiej pojawiło się wielu bardzo młodych użytkowników pojazdów, które potrafią osiągnąć znaczne prędkości. Dotychczasowe przepisy nie nadążały za tą zmianą, pozostawiając kwestie ochrony głowy jedynie w sferze zaleceń.
Obowiązek noszenia kasków
Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie obowiązku noszenia kasków ochronnych przez wszystkie osoby do 16. roku życia, które poruszają się rowerem, także elektryczny, hulajnogą elektryczną lub innymi urządzeniami transportu osobistego. Obowiązek ten dotyczy nie tylko jezdni i dróg rowerowych, lecz także ogólnodostępnych przestrzeni publicznych, takich jak parki czy place. Nowe przepisy obejmują również dzieci do 7. roku życia przewożone na rowerach, w wózkach rowerowych lub przyczepkach.
Ustawodawca przewidział jednak wyjątki tam, gdzie względy techniczne i bezpieczeństwo działają na niekorzyść kasku. Dzieci do lat 7 nie będą musiały mieć kasku, jeśli są przewożone w foteliku, przyczepce lub wózku rowerowym wyposażonym w fabryczne pasy bezpieczeństwa, a konstrukcja pojazdu uniemożliwia prawidłowe założenie kasku. Odpowiedzialność za przestrzeganie nowych przepisów spoczywa na rodzicach i opiekunach prawnych, w przypadku ich naruszania grozi mandat w wysokości 100 zł.
Co z hulajnogami elektrycznymi?
Decyzja o wprowadzeniu obowiązkowych kasków nie jest przypadkowa. Dane przytaczane przez instytucje zajmujące się bezpieczeństwem ruchu drogowego pokazują, że urazy głowy należą do najczęstszych i najpoważniejszych konsekwencji wypadków z udziałem dzieci. W przypadku hulajnóg elektrycznych stanowią one około jednej trzeciej wszystkich obrażeń. Badania jasno wskazują, że brak kasku znacząco zwiększa ryzyko urazowego uszkodzenia mózgu. A jak dowodzą naukowcy ze Sztokholmu, kask zmniejsza ryzyko wstrząśnienia mózgu o 54 proc.
Nowelizacja wprowadza również istotną zmianę dotyczącą wieku użytkowników hulajnóg elektrycznych. Minimalny wiek dziecka kierującego hulajnogą lub urządzeniem transportu osobistego zostaje podniesiony z 10 do 13 lat. Dzieci młodsze nie będą mogły poruszać się nimi po drogach publicznych. Jedynym wyjątkiem pozostaje strefa zamieszkania, gdzie jazda będzie dopuszczalna wyłącznie pod opieką osoby dorosłej. To odpowiedź na gwałtowny wzrost liczby wypadków z udziałem e-hulajnóg, szczególnie w miastach.
Prawo musi nadąża za rozwojem technologii
Minister infrastruktury Dariusz Klimczak podkreśla, że prawo musi nadążać za rozwojem mobilności i technologii. Jak zauważa, w przestrzeni publicznej coraz częściej widać bardzo młodych użytkowników hulajnóg i rowerów elektrycznych, którzy dotąd nie byli objęci obowiązkiem stosowania kasków. Nowe regulacje mają charakter ochronny i prewencyjny, a ich celem jest przede wszystkim zmniejszenie liczny ciężkich urazów wśród dzieci.
Wprowadzając obowiązek kasków dla najmłodszych, Polska dołącza do grona państw europejskich, takich jak Szwecja, Czechy, Francja czy Hiszpania, gdzie podobne przepisy funkcjonują od lat i są powszechnie akceptowane społecznie. Dla rodziców oznacza to konieczność wcześniejszego przygotowania się do zmian, czyli zakupu kasku i wyrobienia u dzieci nawyku jego noszenia. To niewielki koszt w porównaniu z potencjalnymi konsekwencjami wypadku.
Nowelizacja Prawa o ruchu drogowym jasno pokazuje, że bezpieczeństwo dzieci staje się jednym z priorytetów polityki transportowej państwa. Dla miejskiego ruchu rowerowego to sygnał, że obok rozwoju infrastruktury coraz większą rolę odgrywają także regulacje chroniące najsłabszych uczestników ruchu. Kask dotąd traktowany często jako opcja, od 2026 roku stanie się obowiązkowym elementem dziecięcej mobilności.
AL
