Plac wytyczono pod koniec XVIII wieku na zniwelowanej Muszej Górze według projektu pruskiego urbanisty Davida Gilly'ego. Od wschodu graniczył z pozostałościami średniowiecznych murów obronnych, a od północnego zachodu z dawnym przedmieściem Kundorf (dzisiaj okolice ul. Libelta). Początkowo otaczały go piętrowe domy administracyjne, wojskowe i obiekty użyteczności publicznej, a o jego funkcji reprezentacyjnej zdecydowały zbudowany w latach 1802-1804 na płycie placu niemiecki Teatr Miejski, pomniki pruskich bohaterów i starannie zakomponowana zieleń. W ciągu 200 lat przestrzeń placu ulegała licznym przemianom architektonicznym i urbanistycznym. Budynki wokół placu i gmach teatru wielokrotnie modernizowano, po czym rozbierano, by zrobić miejsce kolejnym, odsłaniano i burzono pomniki, zakładano i likwidowano zieleńce, uruchamiano i zamykano fontanny. Zmieniały się funkcje placu - od publicznych, wojskowych, przez hotelowe, handlowe i bankowe, po rekreacyjne i rozrywkowe. W dwudziestoleciu międzywojennym plac, nazywany przez poznaniaków Plajtą, był centrum życia towarzyskiego, miejscem spacerów i spotkań. Po wojnie stał się placem zwycięstwa - odbyła się tu pierwsza polska manifestacja po zakończeniu bitwy o Poznań. W czasach PRL i dzisiaj plac jest atrakcyjnym miejscem imprez i wydarzeń kulturalnych i sportowych oraz oficjalnych uroczystości lokalnych i państwowych, dla których ponad dwa wieki temu został stworzony.
Materiały graficzne pochodzą ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu, Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków, Fundacji Rozwoju Miasta Poznania, Ratusza - Muzeum Poznania, "Społem" Poznańskiej Spółdzielni Spożywców, Muzeum Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Wydawnictwa Miejskiego Posnania oraz prywatnych kolekcji.
Danuta Książkiewicz-Bartkowiak
