Kwantowy skok - czym jest PIAST-Q?
PIAST-Q, nazwany na część dynastii Piastów, to komputer kwantowy oparty na technologii uwięzionych jonów. Został dostarczony przez firmę AQT z Innsbrucka i wyposażony w 20 fizycznych kubitów (kubit, skrót od quantum bit, to podstawowa jednostka informacji w obliczeniach kwantowych) o imponującej wierności operacji (>99%) i długim czasie koherencji do (100 000 µs). Mówiąc prościej - to maszyna, która myśli w sposób inny niż wszystkie dotychczasowe komputery. I robi to z precyzją, która pozwala rozwiązywać problemy do tej pory nieosiągalne dla klasycznych systemów.
Do czego można go używać?
Lista robi wrażenie:
- Chemia kwantowa
- Kwantowe uczenie maszynowe
- Optymalizacja z użyciem algorytmów kwantowych
- Projektowanie nowych materiałów
Co więcej, PIAST-Q działa w temperaturze pokojowej, zużywa mniej niż 2 kW energii i mieści się w dwóch standardowych szafach serwerowych. Nie potrzebuje specjalnego chłodzenia, wody lub rozległej infrastruktury energetycznej, a mimo to oferuje jedną z najbardziej zaawansowanych technologii na świecie.
Nowa era w sercu Wielkopolski
To wydarzenie ma nie tylko techniczne znaczenie, ale i symboliczny wymiar - PIAST-Q to pierwszy komputer kwantowy EuroHPC w Europie i zarazem pionierska infrastruktura tego typu w Polsce. Został zainstalowany w ramach projektu EuroQCS-Poland, który koordynuje PCSS. System PIAST-Q zostanie zintegrowany z superkomputerem ALTAIR oraz - w kolejnym etapie - z nowo uruchomioną fabryką sztucznej inteligencji PIAST-AI.
- To przełom, który umacnia pozycję Poznania na europejskiej mapie innowacji - podkreśla dr hab. Inż. Krzysztof Kurowski, koordynator projektu. - Od dziś zaczynamy nowy etap: rozwój hybrydowych architektur klasyczno-kwantowych dostępnych dla europejskich badaczy i przemysłu.
W momencie uruchomienia PIAST-Q, w PCSS zainicjowano budowę przyszłości AI - start PIAST-AI to kamień węgielny polskiej fabryki sztucznej inteligencji, która wchodzi w skład prestiżowego europejskiego programu "AI Factories". Poznań tym samym zyskuje status kluczowego centrum IT w Europie, łącząc technologie kwantowe, superkomputery i zaawansowaną AI w jednym miejscu.
12 milionów euro
Całkowity koszt zakupu i instalacji PIAST-Q to ponad 12 milionów euro, z czego połowę sfinansowała Unia Europejska, a drugą połowę zapewniły polskie ministerstwa: Cyfryzacji oraz Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Choć pełna kalibracja PIAST-Q potrwa jeszcze kilka miesięcy, już teraz wiadomo, że do końca 2025 roku komputer będzie dostępny dla europejskich użytkowników z sektora nauki, przemysłu i administracji publicznej. To otwiera ogromne możliwości rozwoju - nie tylko w Polsce, ale w całej Europie.
Poznań właśnie zrobił milowy krok w przyszłość. Śledźcie dalsze losy PIAST-Q i PIAST-AI - bo przyszłość dzieje się właśnie tutaj, w sercu Wielkopolski.
AL
