Przez lata, a właściwie ćwierćwiecze, grupa Wojciecha Szymańskiego była dla polskiej piosenki poetyckiej tym, czym dobrze zapamiętane schronisko dla wędrowca: punktem odniesienia, miejscem powrotów i przestrzenią, w której nie trzeba niczego udowadniać. I choć Dom o Zielonych Progach bywa stawiany w jednym szeregu ze Starym Dobrym Małżeństwem czy Wolną Grupą Bukowina, to nigdy nie był ich kopią ani "następcą" w prostym znaczeniu tego słowa. Raczej kimś, kto przejął pewien sposób myślenia o piosence i konsekwentnie rozwijał go na własnych warunkach. W jak czuły sposób można je śpiewać, przekonają się ci, którzy za kilka dni przyjdą na koncert grupy w poznańskiej Concertowa Cafe.

Tak naprawdę nikt dokładnie nie pamięta, kiedy Dom został "wybudowany", bo jego fundamenty nie powstały w jednym momencie. W okolicach 2000 roku stworzyła go konstelacja wielu muzycznych iskier, rozsypanych na nocnym niebie nad górami Szklarskiej Poręby - spotkań, wspólnego grania, rozmów do rana i piosenek rodzących się w trakcie wspólnie przebywanej drogi. Góry, wędrówka, wspólnota i zwracanie uwagi na detal - to wszystko od początku było wpisane w DNA zespołu. Tak wtedy, jak i dziś, gospodarzem Domu pozostaje Wojciech Szymański - kompozytor, gitarzysta i wokalista, który w formacji pełni rolę nie tylko lidera, ale i strażnika języka. Jego pisanie jest wolne od efekciarstwa, a jednocześnie niezwykle precyzyjne. Potrafi operować słowem w sposób, który sprawia, że piosenka brzmi wręcz jak rozmowa - niekiedy bardzo osobista, ale nigdy zamknięta.

To jedna z tych cech, za sprawą których Dom o Zielonych Progach stosunkowo szybko został zauważony. Już w 2002 roku zespół potrójnie triumfował na pamiętnym Ogólnopolskim Studenckim Przeglądzie Piosenki Turystycznej YAPA, zdobywając pierwsze miejsce, nagrodę SKPB Łódź oraz nagrodę publiczności. Debiutancki album "Dom o Zielonych Progach" z 2004 roku tylko wzmocnił ich status. Pojawiły się wtedy opinie o "nowej nadziei" piosenki poetyckiej i o naturalnym następcy Starego Dobrego Małżeństwa. Z perspektywy czasu widać jednak wyraźnie, że Dom od początku szedł własną drogą. Kolejne płyty, których dziś jest już łącznie szesnaście - w tym ostatnia "Po Miłość" z 2023 roku - pokazywały Dom z różnych stron, jednak zawsze jako przestrzeń, w której nikt nie boi się ciszy, prostoty ani - tym bardziej - piosenek, które nie krzyczą o uwagę.

W kontekście dyskografii grupy warto podkreślić, że jej osobnym, niezwykle ważnym rozdziałem jest płytowa seria "W górach jest wszystko, co kocham...", kultywująca góralską lirykę i ducha wspólnego muzykowania, pokazująca Dom o Zielonych Progach w jego najbardziej źródłowej formie. To właśnie tam najmocniej wybrzmiewa pasja do wędrowania, grania w schroniskach, bacówkach i przy ogniskach. A przecież muzyka Domu od zawsze żyła poza sceną - na szlaku, w plecaku, w pamięci ludzi. Nic dziwnego, że takie piosenki jak "Gór mi mało" czy "Zostanie tyle gór" zaczęły funkcjonować własnym życiem, doczekując się licznych interpretacji i wersji śpiewanych przez kolejnych wędrowców. Muzyka Domu o Zielonych Progach jest kojąca, niedzisiejsza, odporna na pośpiech, ale nie eskapistyczna. Dlatego powrót zespołu do Poznania będzie ważnym spotkaniem - z formacją, która od ponad dwóch dekad konsekwentnie udowadnia, że muzyka może być realną przestrzenią wspólnoty, a piosenka - narzędziem porozumienia. Takich, jak te od załogi Szymańskiego, mamy już niestety coraz mniej...

Sebastian Gabryel

• Dom o Zielonych Progach
• 2.02, g. 18
• Concertowa Cafe
• bilety: 99 zł

© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2026