Państwowy Monitoring Środowiska
Centralnym elementem systemu ochrony powietrza jest Państwowy Monitoring Środowiska, którego głównym zadaniem jest gromadzenie, analiza i udostępnianie informacji o stanie środowiska w Polsce. W ramach PMŚ prowadzony jest monitoring jakości powietrza, który obejmuje pomiary stężeń pyłów zawieszonych (PM10, PM2.5), tlenków azotu (NO₂, NOx), tlenku węgla (CO), ozonu (O₃), dwutlenku siarki (SO₂) oraz benzo (a)pirenu, ocenę jakości powietrza w poszczególnych strefach województw, opracowanie raportów rocznych i pięcioletnich, a także monitorowanie tła zanieczyszczeń atmosfery na obszarach oddalonych od źródeł emisji.
Na portalu Jakość Powietrza Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska dostępny jest szeroki zakres danych i raportów, które można przeglądać i pobierać bezpłatnie.
Podstawy prawne
Funkcjonowanie systemu określa ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, a także przepisy Unii Europejskiej, w tym dyrektywy dotyczące jakości powietrza (tzw. Dyrektywa CAFE). System obejmuje zarówno działania kontrolne i naprawcze, jak i edukacyjne oraz planistyczne.
W ramach systemu współpracują ze sobą:
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska - organ odpowiedzialny za krajową politykę ekologiczną,
- Główny Inspektorat Ochrony Środowiska - instytucja odpowiedzialna za monitoring i ocenę jakości powietrza,
- Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska - jednostki terenowe prowadzące pomiary i kontrole,
- Samorządy wojewódzkie i gminne - odpowiedzialne za wdrażanie programów ochrony powietrza i działań lokalnych.
Co dla mieszkańca?
Dzięki dostępowi do rzetelnych danych mieszkańcy mogą świadomie podejmować decyzje dotyczące ogrzewania, transportu i stylu życia. Samorządy mogą planować działania antysmogowe i inwestycje w odnawialne źródła energii, natomiast naukowcy i organizacje ekologiczne mogą prowadzić analizy i badania nad stanem środowiska.
AW