Do parku Wilsona można dostać się przez jedną z sześciu bram, z których najokazalsza znajduje się przy ulicy Głogowskiej. Co potem? Miłośnicy spacerów mogą podziwiać naturę, przechadzając się parkowymi alejkami. Osoby, które mają ochotę na egzotyczną podróż, nawet w jesienne i zimowe miesiące, mogą wybrać się do Palmiarni Poznańskiej (niebawem obiekt czeka gruntowny remont, ale powróci on w jeszcze lepszej odsłonie). Fascynaci historii znajdą w parku Wilsona wiele reliktów przeszłości - w końcu do rejestru zabytków wpisany jest cały ten teren. Jeśli w dodatku lubią dobrze zjeść, powinni zajrzeć także do Betonhausu.
Dawna szkółka ogrodnicza zmieniła się w piękny park
Początki parku Wilsona sięgają 1834 r. Wówczas z inicjatywy Towarzystwa Upiększania na terenie podpoznańskiej wsi Łazarz powstała szkółka drzew i krzewów ozdobnych. W 1904 r., już po włączeniu tego terenu w granice miasta, została ona zmieniona w ogród botaniczny. Za projekt tego miejsca odpowiedzialny był Hermann Kube (który stworzył również park Sołacki).
W 1925 r., gdy przy ul. Dąbrowskiego powstał ogród botaniczny, teren zielony na Łazarzu został przemianowany na park im. Thomasa Woodrowa Wilsona - prezydenta Stanów Zjednoczonych, który pod wpływem Ignacego Jana Paderewskiego przyczynił się do odzyskania przez Polskę niepodległości. W 1931 r. stanął tam także jego pomnik. W uroczystym odsłonięciu monumentu w parku Wilsona brało udział zaszczytne grono. Do Poznania przyjechała wdowa po prezydencie USA, a także ówczesna głowa naszego państwa - Ignacy Mościcki. Obecny był również włodarz Poznania z tamtych lat - Cyryl Ratajski. Autorem dzieła był Gutzon Borglum - autor twarzy Jerzego Waszyngtona wyrzeźbionej w zboczu góry Rushmore. Monument przedstawiający T. W. Wilsona został zniszczony w czasie wojny, lecz w latach 90. wrócił znów do parku w formie popiersia.
W czasie PRL-u park Wilsona zmienił czasowo swoją nazwę. Od 1951 r. do 1990 r. nosił imię Marcina Kasprzaka.
Podróż w czasie
Już w 1980 r. park Wilsona został wpisany do rejestru zabytków. Do dziś można napotkać tam wiele reliktów przeszłości. To m.in. murowana muszla koncertowa z 1936 r., na terenie której do dziś odbywają się wydarzenia kulturalne. W jej pobliżu znajduje się fontanna w kształcie ośmioramiennej gwiazdy, która powstała w 1929 r. na Powszechną Wystawę Krajową (autorem jej projektu był Roger Sławski). Wzrok spacerujących po parku Wilsona przykuwa też rzeźba Perseusza i Andromedy odlana w 1891 r, którą sprezentowała miastu cesarzowa Wiktoria.
W pierwszej połowie lat 90. park Wilsona poddano rewitalizacji. Przywrócono wówczas ogrodzenie i rzeźby z bramy wejściowej pochodzące sprzed 1929 r.
Reliktem przeszłości w nowoczesnej odsłonie jest niewątpliwie Betonhaus. Hala Betonowa na terenie parku Wilsona powstała w 1911 r. z okazji Wystawy Wschodnioniemieckiej. Prezentowano tam m.in. trofea myśliwskie cesarza Fryderyka Wilhelma. Po I wojnie światowej budynek pełnił funkcje edukacyjne. W 2024 r., po gruntownej rewitalizacji, Betonhaus został ponownie otwarty jako miejsce spotkań i przestrzeń gastronomiczna. Dziś bogato zdobione sklepienia pawilonu z początku XX wieku podziwiają goście restauracji i winiarni.
Pomniki przyrody i rośliny egzotyczne
Na uwagę osób spacerujących po parku Wilsona zasługuje jednak nie tylko to, co wyrzeźbione i murowane. Na jego terenie znajdują się dwa pomniki przyrody. Oba drzewa mają dużą wartość estetyczną i są ważnym elementem parku. Szacuje się, że mają około 100 lat. Wiekowy platan nosi imię działacza społecznego i polityka - Bernarda Chrzanowskiego, a miłorząb - prof. nauk przyrodniczych, Stanisława Lisowskiego.
Park Wilsona składa się z dwóch części. Południowa, ze stawami, sztucznymi wzniesieniami i alpinarium, utrzymana jest w stylu angielskim, naśladującym dziką naturę. Północna, przylegająca do Palmiarni Poznańskiej - w stylu francuskim, charakteryzującym się geometrycznym układem ścieżek i roślinności.
W sąsiadującej z parkiem Wilsona palmiarni, której powstanie datuje się na 1911 r. prezentowanych jest ponad tysiąc gatunków roślin, a w akwariach 170 gatunków ryb oraz około 50 gatunków roślin wodnych.
Co ciekawe, pod parkiem Wilsona znajdują się trzy schrony przeciwlotnicze, które zostały wybudowane na zlecenie Niemców w latach 1941-1943.
AW
