Na przeprowadzenie modernizacji palmiarni Miasto Poznań pozyskało z Banku Gospodarstwa Krajowego pożyczkę na preferencyjnych warunkach w wysokości blisko 163 mln zł. Finansowanie pochodzi ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), wspierających zieloną transformację miast.
- Przebudowa palmiarni pozwoli nie tylko zachować istniejące, unikatowe i trudno odnawialne ekosystemy roślinne, lecz również dostosuje obiekt do obecnie obowiązujących przepisów oraz technologii i standardów stosowanych w podobnych tego typu kompleksach w Polsce i Europie - mówi Natalia Weremczuk, zastępczyni prezydenta Poznania. - Modernizacja poprawi także atrakcyjność całego obiektu dla mieszkańców i turystów. Będą oni mogli podziwiać kolekcję z poziomu ścieżek na wysokości, prowadzących również do wyjścia na taras widokowy.
Nowoczesne standardy
Zakres zaplanowanych prac zasadniczych jest bardzo szeroki. Konieczna wymiana oszklenia pawilonów wystawienniczych wpłynie na wzrost dostępu światła naturalnego, przy jednoczesnym zmniejszeniu energochłonności budynku. To z kolei przełoży się na oszczędności w kosztach utrzymania. Plan zmian obejmuje też przebudowę wejścia głównego, a także rozbiórkę i budowę na nowo kawiarni oraz budynku akwarium z wielkokubaturowymi zbiornikami, w których możliwe będzie eksponowanie m.in. dużych ryb rzecznych z Ameryki Południowej.
Zrewitalizowana zostanie zieleń wokół palmiarni. Istotne będą rozwiązania z zakresu tzw. błękitno-zielonej infrastruktury, czyli sprzyjające retencji poprzez odpowiedni dobór roślin i posadzenie ich w gruncie o zwiększonej przepuszczalności.
Na przebudowę czeka też uzbrojenie terenu. Zmodernizowana będzie instalacja centralnego ogrzewania, niezwykle ważnego dla egzotycznych roślin. Zainstalowane zostaną automatyczne systemy sterujące dotyczące wietrzenia, cieniowania, oświetlenia, multimediów itp., których do tej pory brakowało.
Z troską o roślinność
- Szeroki zakres prac wymaga czasu, a dodatkowo harmonogram robót budowlanych wynika ze specyfiki obiektu. Rozbiórki i inne działania związane ze szklanymi dachami będą możliwe w określonych ramach czasowych (w okresie wiosenno-letnim), ze względu na wrażliwość roślin na warunki atmosferyczne. Wszystkie prace będą prowadzone z odpowiednią troską o unikatowy w skali kraju i Europy zbiór roślin, pod nadzorem inspektora zieleni i doświadczonej załogi ogrodników palmiarni - mówi Justyna Litka, prezes zarządu spółki Poznańskie Inwestycje Miejskie.
W pierwszym etapie zasadniczych robót konieczne będzie całkowite zamknięcie palmiarni dla zwiedzających. Założenie jest takie, by pod koniec 2028 r. część przebudowanych pawilonów została ponownie udostępniona Poznaniankom i Poznaniakom. Pozostałe prace potrwają do 2030 r.
Ikona Łazarza i Poznania
Palmiarnia Poznańska istnieje od 1911 roku. To niezwykle cenny zabytek, którego kolekcję udało się podtrzymać po wojennych zniszczeniach dzięki ofiarności prywatnych właścicieli. Obecnie liczy ona około 1100 gatunków roślin egzotycznych zebranych w 10 pawilonach odpowiadających różnym strefom klimatycznym świata. Wśród nich są okazy, które w naturalnych siedliskach są narażone na wyginięcie. Najdłużej rosnąca roślina w palmiarni, posadzona w latach międzywojennych oliwka europejska, przetrwała II wojnę światową. Najstarszy w kolekcji jest sagowiec australijski, liczący ok. 400 lat. Bardzo cenna jest też wiktoria królewska - pływająca roślina z liśćmi o średnicy 2 m, mogącymi unieść nawet kilkadziesiąt kilogramów.
Palmiarnia, wraz z Parkiem Wilsona, wpisana jest do rejestru zabytków i z tego względu rozwiązania w zakresie obszaru zabudowy, konstrukcji i elewacji, a także zagospodarowania terenu są konsultowane z biurem Miejskiego Konserwatora Zabytków. Od 15 lat ma również status ogrodu botanicznego, co pozwala na wykorzystywanie kolekcji nie tylko do celów wystawienniczych, ale także naukowych i dydaktycznych. Obecna powierzchnia obiektu to blisko 5,5 tys. m kw.
Jeszcze więcej zieleni w Parku Wilsona
Teren, na którym od niedawna prowadzone są roboty przygotowawcze do modernizacji palmiarni, został zabezpieczony ogrodzeniem. Zaplanowane prace zasadnicze wymagają uzyskania przez wykonawcę bezpośredniego dostępu do obiektu, w którego bliskim sąsiedztwie rosną obecnie drzewa i krzewy. W związku z tym konieczne jest przesadzenie 7 drzew i 8 grup krzewów oraz usunięcie 14 drzew, wśród których znajdują się również egzemplarze w złej kondycji fitosanitarnej, i 8 grup krzewów.
W zamian w Parku Wilsona pojawią się nowe nasadzenia - drzew będzie prawie dwa razy więcej - 27, a nowe krzewy w parku zajmą taką samą powierzchnię, jak te usunięte.
Wszystkie czynności dotyczące drzewostanu poprzedzone były analizami dendrologicznymi, oceniającymi kondycję i zdolność do adaptacji po przesadzeniu poszczególnych gatunków drzew. Drzewa i krzewy, wytypowane przez dendrologów do przesadzenia, były przygotowywane do tych zabiegów już od ubiegłego roku. Zmienią swoją lokalizację, uzupełniając kompozycję Parku Wilsona, gdy warunki atmosferyczne będą bardziej sprzyjające. Natomiast niezbędne usunięcia drzew i krzewów muszą odbyć się w lutym, ze względu na rozpoczynający się okres lęgowy ptaków.
Większość drzew przeznaczonych do usunięcia (11) znajduje się na tyłach palmiarni, w miejscu sąsiadującym bezpośrednio z jej zapleczem, które zostanie gruntownie przebudowane.
Zatwierdzony przez Miejskiego Konserwatora Zabytków i zgodny z założeniem parkowym plan nasadzeń kompensacyjnych zostanie zrealizowany pod opieką specjalistów, by najstarszy poznański park publiczny mógł wciąż cieszyć oczy odwiedzających i umożliwiać im wypoczynek na świeżym powietrzu.
PIM, WGK, RB
