Celem konkursu jest promowanie inicjatyw związanych z ochroną środowiska i zrównoważonym rozwojem. Rywalizacja między miastami służy szczytnym celom aktywnie mobilizując władze do działań modernizacyjnych w zakresie ekologii. Dzięki wprowadzaniu licznych innowacji w drodze o tytuł, konkurs może przyczynić się do poprawy stanu europejskich metropolii. Start w konkursie jest też swoistą zachętą do propagowania praktyk ekologicznych oraz wprowadzania istotnych unowocześnień stanowiących korzyść dla wszystkich mieszkańców.
Kandydatura każdego z miast powinna opierać się na 12 wskaźnikach związanych z rozbudową parków i terenów zielonych, z działaniami z zakresu ochrony przed hałasem czy modernizacji środków transportu. Istotnym wskaźnikiem jest również organizacja współpracy władz z różnymi ośrodkami takimi jak mieszkańcy, przedsiębiorstwa, czy różnorodne organizacje i stowarzyszenia. Ma ona na celu wprowadzenie korzystnych zmian wpływających na poprawę życia w danym mieście. Pretendent do tytułu ma również wdrażać działania związane z ochroną jakości powietrza i różnorodności biologicznej, gospodarką odpadami, zużyciem wody, innowacjami w zakresie ekologii, oczyszczaniem ścieków i obsługą przedsięwzięć energetycznych.
Idea Zielonej Stolicy Europy stworzona została w 2006 roku w Estonii na spotkaniu byłego burmistrza Tallina Juri Ratasa.. Obecnie już cztery miasta europejskie Sztokholm, Hamburg, Vitoria-Gasteiz i Nantes mogą poszczycić się tym tytułem. Kandydatury na "stolicę Europy2014"zgłaszać można do 14 października 2011 roku.. Udział w konkursie mogą wziąć wszystkie miasta europejskie liczące powyżej 200 tysięcy mieszkańców. W przypadku, gdy w kraju nie ma tego typu aglomeracji kandydować może największe miasto.
Z pięciu europejczyków, aż czterech mieszka w miastach. Tereny dużych aglomeracji stanowią szczególne zagrożenie dla środowiska naturalnego produkując największe ilości zanieczyszczeń czy górując pod względem natężenia ruchu i trudności komunikacyjnych. Dlatego właśnie tak ważne jest wspieranie zrównoważonego rozwoju na tych obszarach. Poprawa życia w miastach wymiernie wpłynie na polepszenie warunków życia przyszłych pokoleń Europejczyków.
