Środowisko

Ogrody i sady tętnią życiem i zapewne wielu właścicieli działek zastanawia się, co może zrobić np. z owocami znajdującymi się na gałęziach zwisających nad gruntem sąsiednim. Czy można je zerwać, czy może obciąć gałęzie, które przeszkadzają? Na te i inne wątpliwości postaramy się Państwu odpowiedzieć. Na wstępie należy zaznaczyć, że w stosunkach między sąsiadami nie obowiązuje zasada " wolnoć Tomku...". Każdy właściciel może korzystać z nieruchomości wyłącznie w taki sposób, aby nie zakłócać uprawnień osób mieszkających obok niego.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - k.c. (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) wszystkie stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi reguluje kodeks cywilny.

Wśród ponad 20.000 drzew, zinwentaryzowanych z inicjatywy Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Poznania, ponad 10% to kasztanowce usytuowane w pasach drogowych, wzdłuż arterii komunikacyjnych. Kasztanowiec (Aesculus hippocastanum L.) należy do drzew okazałych, posiadających gęstą koronę i prześliczne kwiatostany (zał.nr 1 i 2). Kasztanowce rosnące przy poznańskich ulicach są w wieku ca 70 lat. Analiza rozmieszczenia kasztanowców na obszarze Poznania uwidoczniła 2 tendencje. Pierwsza nakreśla procentowy spadek liczby kasztanowców rosnących w sąsiedztwie ulic, na rzecz innych gatunków, od granic administracyjnych miasta do śródmieścia. Drugi - ukazuje procentowy wzrost złego stanu zdrowotnego kasztanowców, do widocznych oznak zasychania i zamierania włącznie, w kierunku od peryferii miasta do jego centrum.

Wyszczególnione w inwentaryzacji aleje i szpalery tych pięknych drzew (zał.nr 2) objęte są bieżącymi pracami pielęgnacyjnymi przez Zarząd Zieleni Miejskiej (w porozumieniu z ZDM). W obliczu masowego wystąpienia szrotówka kasztanowcowiaczka, przeprowadza się wiele zabiegów, mających na celu ograniczenie populacji groźnego szkodnika, który od ponad 20-stu lat rozprzestrzenia się w Europie, a od kilku lat w Polsce. Mały motyl z Bałkanów o nazwie szrotówek kasztanowcowiaczek (Cameraria ohridella - zał.nr 3 i 4) opanowuje nowe miejsca, gdyż przenoszony jest przez prądy powietrza.

W maju 2006r. Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Poznania, w związku z realizacją zadań przyjętych w programie operacyjnym Programu Ochrony Środowiska, przeprowadził następujące czynności:
- w wyniku prowadzonych postępowań administracyjnych związanych z udzielaniem przez WOŚ UMP zezwoleń na usuwanie drzew i krzewów doprowadzono do nałożenia obowiązku posadzenia 493 drzew i 134 krzewów jako rekompensaty za ubytek w zieleni,
- przygotowano kampanię informacyjno- edukacyjną dla mieszkańców, promującą jakościowe, nowe podejście do zieleni w mieście, ze szczególnym uwzględnieniem zieleni przydrożnej (ustawiono 10 bilboardów przy parkach: Kurpińskiego, Chopina, na os. Przyjaźni, Cytadeli oraz zieleńcach przy ulicach: Towarowej, Solnej, Pułaskiego, Szelągowskiej, rondzie Śródka i Starołęka oraz 20 citylighty na terenie miasta),
- przygotowano wstępny raport z wykonania zadań przyjętych w Programie Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2004-2007,
- prowadzone są postępowania administracyjne w zakresie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia dla m.in.: budowy zespołu mieszkaniowego o zabudowie wielorodzinnej z garażami pod budynkiem i usługami, budowy automatycznej stacji paliw wraz z niezbędną infrastrukturą, rozbudowy stacji bazowych telefonii komórkowej i in.

Od dnia 1 lipca 2006 roku przedsiębiorcy prowadzący działalności w zakresie wprowadzania sprzętu, zbierania zużytego sprzętu, przetwarzania, recyklingu, innych niż recykling procesów odzysku są zobowiązani zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. Nr 180, poz. 1495) do złożenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosku o wpis do rejestru. Niniejszy wniosek (przedstawia załącznik nr 1) należy złożyć najpóźniej do dnia 30 września 2006r.

Ekspozycja roślinna liczy ponad kilkaset gatunków i odmian.

Nowelizacja ustawy z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005r. Nr 113, poz. 954) wprowadziła zmiany w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla planowanych przedsięwzięć innych niż określone w art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2 ww. ustawy, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, jeżeli mogą one znacząco oddziaływać na ten obszar.

Sieć Natura 2000 to sposób na wypełnienie zobowiązań Unii Europejskiej, nałożonych przez Konwencję z Rio. Podstawę prawną stanowią 2 akty prawne, tzw. Dyrektywa Ptasia i Dyrektywa Siedliskowa, które przewidują stworzenie systemu obszarów, połączonych korytarzami ekologicznymi, tworzących razem spójną funkcjonalnie sieć ekologiczną. Jej zadaniem będzie przede wszystkim utrzymanie różnorodności biologicznej przez ochronę najcenniejszych, najrzadszych elementów przyrody, jak również powszechnych układów przyrodniczych, charakterystycznych dla regionów biogeograficznych. Zasięg sieci powinien być proporcjonalny do zasobów krajowych, natomiast wybór sposobu ochrony elementów sieci, poprzez zachowanie przedmiotu ochrony we właściwym stanie, pozostawiono danemu państwu.

Od 1 lipca 2006r., na mocy dyrektywy 2002/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 2003 r. w sprawie ograniczenia stosowania niektórych niebezpiecznych substancji w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (dyrektywa RoHS), nowy sprzęt elektryczny i elektroniczny wprowadzany do obrotu nie będzie mógł zawierać ołowiu, rtęci, kadmu, sześciowartościowego chromu, polibromowego difenylu (oznaczone symbolem PBB) lub polibromowego eteru fenylowego (oznaczone symbolem PBDE).
Do polskiego prawa, wymaganie to zostało transponowane Rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z 6 października 2004r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących ograniczenia wykorzystywania w sprzęcie elektronicznym i elektrycznym niektórych substancji mogących negatywnie oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 229 poz. 2310).

Do 26 czerwca 2006r. można składać wnioski w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, lata 2004-2006" znanego pod hasłem UNIA DLA PRZEDSIĘBIORCZYCH - "PROGRAM KONKURENCYJNOŚĆ". W obecnej rundzie wnioski muszą dotyczyć działania 2.4 SPO WKP, w którym wyróżniamy:

• wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie uzyskania pozwolenia zintegrowanego - 2.4.1
• wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie gospodarki wodno-ściekowej - 2.4.2
• wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie ochrony powietrza - 2.4.3
• wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie gospodarki odpadami przemysłowymi i niebezpiecznymi - 2.4.4.

Wnioski przyjmowane są przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Od 1 maja 2004 r. SPO WKP, jest podstawowym instrumentem pozyskiwania środków UE przez przedsiębiorstwa. To jeden z kluczowych dokumentów przygotowanych przez Polskę, przewidzianych w Narodowym Planie Rozwoju 2004-2006 i określających ramy wsparcia dla Polski z funduszy strukturalnych po przystąpieniu do UE. SPO WKP (Dz. U. Nr 166, poz. 1744) określa cele, priorytety i działania dotyczące realizacji polityki w zakresie przedsiębiorczości i innowacyjności, ze szczególnym uwzględnieniem sektora małych i średnich przedsiębiorstw (MSP).

Zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628, z późn. zm.) posiadacz odpadów prowadzący ewidencję odpadów jest obowiązany:
1) sporządzić na formularzu zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów i
2) przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów przygotowany formularz w terminie do końca pierwszego kwartału za poprzedni rok kalendarzowy, czyli do 31 marca br.
Przypominamy, że w świetle ww. ustawy posiadaczem odpadów jest "każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości".

Zespół konsultantów składający się z przedstawicieli IEFE Università Bocconi, Adelphi Consult, IOEW Office Heidelberg, SPRU Sussex University, Valør & Tinge A/S przeprowadził analizę wspólnotowego systemu ekoznakowania.
Badanie wykazało, że:

1. wspólnotowy system ekoznakowania nie jest szeroko rozpropagowany;
2. poprawienie sytuacji będzie wymagało wysokich kosztów;
3. nie ma sensu podtrzymywać systemu skoro w wielu krajach istnieją już podobne i dobrze rozpoznawalne systemy ekoznakowania.

Komisja Europejska nie dopuszcza jednak możliwości likwidacji systemu. Zdaniem Komisji wspólnotowy system ekoznakowania ma przed sobą przyszłość. Producenci uważają, iż pomógł on poprawić wizerunek i odbiór produktów nim oznakowanych. Konieczne jest wprowadzenie szeregu zmian w działaniu systemu. W związku z tym Komisja zaproponuje rozwiązania mające na celu zwiększenie ilości produktów oznakowanych ekoznakiem oraz podniesienie świadomości konsumentów. Działania te mają również przyczynić się do wzrostu zysków dla producentów produktów oznaczonych ekoznakiem.
Jeśli chodzi natomiast o zasady działania systemu, to zakładane usprawnienia będą obejmowały m.in większą niezależność Rady ds. Ekoznakowania (ang. EU Ecolabelling Board). Kryteria dla produktów mają zostać uproszczone.

Lasy spełniają niezwykle ważną funkcję środowiskotwórczą. Stoją na straży zachowania zasobów przyrodniczych dla przyszłych pokoleń. Podstawowymi zasadami leśnictwa jest zachowanie lasów, jako podstawowych ekosystemów lądowych oraz szczególna troska o utrzymanie leśnej różnorodności biologicznej, np. poprzez przestrzeganie przyjętych zasad hodowli lasów, czy wyznaczanie lasów o szczególnych walorach przyrodniczych (zał. nr 1 przedstawia "Kryteria wyznaczania "Lasów o szczególnych walorach przyrodniczych").
Instytut Badawczy Leśnictwa opublikował nową listę środków chemicznych dopuszczalnych do stosowania w leśnictwie. W porównaniu z poprzednią listą, zawiera ona ograniczenie stosowania niektórych środków dla lasów certyfikowanych. Zakazano między innymi do stosowania toksycznie działających substancji roboczych insektycydów (diazynon), fungicydów (mankozeb) i rodentycydów (brodifakum). W załączniku nr 2 znajduje się opublikowana lista środków ochrony.

Rower w przeciwieństwie do samochodów, nie wytwarza szkodliwych związków, takich jak węglowodory aromatyczne, tlenki węgla, azotu, siarki, nie zużywa olejów i smarów, które w środowisku nie ulegają biodegradacji. Wykorzystywany jest przede wszystkim jako środek transportu, który ma ogromny niewykorzystany potencjał. Brak odpowiedniej infrastruktury (np. ścieżek rowerowych) jest podstawowym powodem, dla którego mieszkańcy nie korzystają z rowerów. Ruch rowerowy w Poznaniu od kilku lat wykazuje znaczną tendencję wzrostową. Łączna długość dróg rowerowych w stolicy Wielkopolski we wrześniu 2005r. wynosiła 53,2km, co stanowi wzrost o ponad 20 km w porównaniu z 2001r. (32,4km). Spora część poznańskich dróg to krótkie, niepowiązane ze sobą, często zaledwie kilkusetmetrowe odcinki; ale można wyróżnić kilka ciągów o sporej długości, łączących poszczególne dzielnice, które przebiegają wzdłuż ulic np.: Zamenhofa (1500m), Mieszka I (3320m), Hetmańskiej (3310m), Dolnej Wildy (3920m) i w Parku nad Wartą (1870m). O atrakcyjności infrastruktury rowerowej decyduje nie tylko ilość kilometrów dróg, ale ich jakość. Infrastrukturę dzielimy na: drogi rowerowe wydzielone fizycznie od jezdni samochodowych i ciągów pieszych, ciągi rowerowe powstałe przez wydzielenie z chodnika lub jezdni pasów rowerowych, ciągi pieszo-rowerowe i lokalne udogodnienia.

W kwietniu 2006r. Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Poznania, w związku z realizacją zadań przyjętych w programie operacyjnym Programu Ochrony Środowiska, przeprowadził następujące czynności:

• zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta Poznania uzgadniającą warunki rekultywacji przeprowadzono przedmiotowe prace na terenie działki zanieczyszczonej substancjami ropopochodnymi (położonej w rejonie ul. Ułańskiej, Wyspiańskiego i Wojskowej w Poznaniu),
• w wyniku prowadzonych postępowań administracyjnych związanych z udzielaniem przez WOŚ UMP zezwoleń na usuwanie drzew i krzewów doprowadzono do nałożenia obowiązku posadzenia 1131 drzew i 1987 krzewów jako rekompensaty za ubytek w zieleni oraz odmowy zezwolenia na usunięcie 7 drzew, uratowano przed wycięciem 38 drzew poprzez wydanie zgody na ich przesadzenie,

Przemysłowy Instytut Elektroniki (PIE) zaprasza do udziału w IV Konferencji Naukowo-Technicznej pt."Ekologia w Elektronice", która odbędzie się w Warszawie w dniach 5 - 6 czerwca 2006. Celem Konferencji jest kontynuacja procesu wymiany doświadczeń z zakresu ekologicznych aspektów, które powinny być uwzględniane w procesie projektowania konstrukcji i technologii systemów elektronicznych, a także metod recyklingu modułów, elementów i materiałów wchodzących w skład zużytych wyrobów elektronicznych stosowanych we wszystkich gałęziach gospodarki narodowej.
Konferencja powinna przyczynić się do upowszechnienia w Polsce zasad dyrektyw przyjętych przez Unię Europejską - dotyczących ekologii w elektronice, stanowiących podstawę harmonizacji odpowiedniego prawa polskiego. W zakresie elektroniki Parlament Europejski i Rada Europy w dniu 27 stycznia 2003 r. przyjęły dyrektywy regulujące kwestie:

• gospodarki odpadami sprzętu elektrycznego i elektronicznego (Directive 2002/96/EC on waste electrical and electronic equipment - WEEE)

• ograniczeń w stosowaniu substancji niebezpiecznych w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Directive 2002/95/EC on the restriction of the use of certain hazardous substances in electrical and electronic equipment - RoHS).

Azbest należy do najbardziej rakotwórczych substancji. W krajach Europy Zachodniej obowiązuje od kilkunastu lat całkowity zakaz stosowania materiałów zawierających azbest. W 1997 roku w Polsce wprowadzono akty prawne ograniczające stosowanie azbestu. Jednak według obowiązującego od 29 listopada 2003 r. Rozporządzenia Ministra Gospodarki, wykorzystywanie azbestu lub zawierających go wyrobów w instalacjach lub urządzeniach dopuszczalne jest do końca 2032 r.
Według badań, niezabezpieczone zniszczone płyty azbestowe są szkodliwe, nawet jeśli leżą na dachu, gdyż zawarty w nich azbest utlenia się, a włókna przenikają do powietrza i są wypłukiwane z deszczem. Nie wolno jednak samodzielnie zrywać azbestowych pokryć, ponieważ stają się szczególnie niebezpieczne podczas obróbki mechanicznej. Ich usuwaniem powinny zajmować się wyłącznie specjalistyczne firmy. Nie wolno też - co niestety zdarza się bardzo często - wyrzucać ich na składowisko czy używać np. do utwardzania polnych dróg. Największym zagrożeniem dla zdrowia jest pył azbestowy. Może powodować pylicę, nowotwory płuc.
W nawiązaniu do Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2003 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania i przemieszczania azbestu oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których był lub jest wykorzystywany azbest, przekazujemy następujące informacje:

Akcję promocyjno- edukacyjną pod tytułem "Poznań- Miasto- Ogród" zainicjowała w dniu 25.05.2006r. konferencja prasowa z udziałem przedstawicieli jednostek miejskich odpowiedzialnych za urządzanie i pielęgnację zieleni. Jej tematem było omówienie i przybliżenie nowego podejścia miasta do zieleni parkowej i przydrożnej. Zaplanowana na przełom maja i czerwca, kampania adresowana jest do mieszkańców Poznania, jak również gości odwiedzających nasze miasto.
Kampania skupi się głównie na promocji inwestycji (10 nw. lokalizacji), które zostały zrealizowane w ostatnich 3 latach. W najbliższym otoczeniu tych inwestycji lub nawet na ich terenie ustawione zostaną (25 maja br.) billboardy w ilości 10 sztuk, odpowiednio po jednym dla następujących lokalizacji:
1. Park Kurpińskiego
2. Park Chopina (fot.)
3. Cytadela (fot.)
4. Park na os. Przyjaźni (za ESSO)
5. zieleniec przy ulicy Towarowej (przed biurowcem DELTA)
6. ulica Solna (fot.)
7. ulica Pułaskiego
8. ulica Szelągowska
9. Rondo Śródka (fot.)
10. Rondo Starołęka
Na przystankach MPK pojawiły się (od 31 maja) citylighty.

Jak wiemy i widzimy zieleń w ciągach komunikacyjnych, z reguły rośnie w bardzo niekorzystnych warunkach środowiska miejskiego. To ona wywiera ogromny wpływ na funkcjonowanie aglomeracji miejskiej i to właśnie zieleń w ciągach komunikacyjnych tworzy architektoniczną oprawę ulic, chroni przed kurzem, spalinami i hałasem, poprawia warunki mikroklimatyczne miasta. Pełni rolę ochronną, produkcyjną, a nawet społeczno-kulturową.

Stan fitosanitarny niektórych drzew przydrożnych w mieście charakteryzuje się dużymi ubytkami, osłabieniem spowodowanym m.in. wpływem zanieczyszczonego środowiska, dużym zasoleniem gleby. Drzewa obumierają przede wszystkim z powodu suszy, infekcji, grzybów, mszyc itp. Zimą stosuje się profilaktycznie zbyt dużo ilości środków chemicznych. Ciągłe modernizacje dróg, często związane z ich poszerzaniem prowadzą do ograniczenia przestrzeni dla drzew, a ich korzenie nie mają odpowiedniej powierzchni umożliwiającej pobór wody wraz z niezbędnymi im do życia związkami. Gatunkami najbardziej narażonymi na szkodliwe działanie człowieka i środowiska są tzw. gatunki alejowe, do których zaliczamy: lipy, klony, jesiony. To one najczęściej kwalifikują się do usunięcia.

Zdarza się dość często, że po roku lub dwóch od posadzenia drzewka czy krzewu dochodzimy do wniosku, że wybrane miejsce na działce lub w ogrodzie nie jest dobre i zamierzamy roślinę przesadzić. Przypominamy, że zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Powyższego przepisu nie stosuje się m.in. do drzew i krzewów:

- w lasach,

- owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody - na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową;

- na plantacjach drzew i krzewów;

- których wiek nie przekracza 5 lat.

W marcu 2006r. Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Poznania, w związku z realizacją zadań przyjętych w programie operacyjnym Programu Ochrony Środowiska, przeprowadził następujące czynności:

• przygotowano i zamieszczono na przedmiotowej stronie internetowej w "aktualnościach" informację dotyczącą nowych wzorów kart ewidencji odpadów oraz załączono formularze tych kart,
• przygotowano opinię do aktualizowanego "Planu gospodarki odpadami dla miasta Poznania",
• wydano zezwolenia czterem podmiotom z terenu miasta Poznania na uczestnictwo w systemie handlu uprawnieniami do emisji do powietrza dwutlenku węgla,

"Dzień Dobry, drzewa, polskie drzewa!
Wiatr wam ballady swoje śpiewa
I rozczesuje wasze liście,
Co w oczach mienią się srebrzyście.
Dzień dobry, drzewa, polskie drzewa!
Wiosenna poi was ulewa,
A potem grzeje ciepłe słońce
I słychać znów słowików koncert".

Wiosna, zieleń, czystość - z tymi słowami nierozerwalnie związany jest w naszym mieście temat porządku. Poznań należy do miast dbających o czystość, a sami poznaniacy bardzo dużą uwagę przywiązują do czystości w mieście. W ramach Międzynarodowego Dnia Ziemi, każdy mieszkaniec Poznania miał możliwość wzięcia udziału w tegorocznej akcji "Wiosenne Porządki - Poznań 2006", która zorganizowana była pod hasłem "Chroń środowisko - segreguj odpady". Wszystkim uczestnikom wiosennego porządkowania, zapewniono worki na śmieci i rękawice ochronne.