Buraki to prawdziwe bomby prozdrowotne. Zawierają potas, żelazo, magnez oraz witaminy z grupy B. Są bogate w naturalne barwniki - betaniny, które wspomagają obniżenie ciśnienia i działają przeciwzapalnie. Oprócz wartości odżywczych mają jeszcze jedną zaletę: należą do najtańszych warzyw uprawianych w Polsce.
Historia i odmiany buraka
Burak ćwikłowy pojawił się na ziemiach polskich już w średniowieczu, ale w kuchni wielkopolskiej upowszechnił się na przełomie XVIII i XIX wieku, kiedy w regionie rozpowszechniły się uprawy warzyw korzeniowych. W XIX-wiecznych poznańskich książkach kucharskich burak pojawia się jako stały element codziennej kuchni.
Choć na co dzień mówimy po prostu "burak", w rzeczywistości występuje on w kilku odmianach różniących się kształtem, kolorem i zastosowaniem. W kuchni najczęściej spotykamy buraki okrągłe (kuliste). Mają intensywnie czerwony kolor, cienką skórkę i delikatny smak. Idealnie nadają się do: barszczu, pieczenia, sałatek, soków i zakwasów.
Gospodynie często wybierają buraki podłużne, które łatwiej kroić i szybciej się gotują niż kuliste. Szczególnie polecane są do: ćwikły, buraczków zasmażanych czy przetworów na zimę.
Ciekawym wyglądem charakteryzują się buraki Chioggia. Jest to włoska odmiana buraka, mająca biało-różowe pasiaste wnętrze. Najlepiej smakują na surowo, zachowują wtedy swój efektowny wzór. Świetnie do: carpaccio, sałatek i pieczenia.
Buraki występują także w żółtych i pomarańczowych kolorach. Są delikatniejsze w smaku, mniej ziemiste niż klasyczne odmiany. Często wykorzystywane do kremów, kolorowych dań czy w kuchni nowoczesnej i restauracyjnej.
Potrawy z burakiem
Choć Poznań kojarzy się głównie z pyzami i rogalami, burak również ma w tu swoje tradycyjne miejsce:
- Ćwikła - klasyczna podawana do mięs, ale w Wielkopolsce często doprawiana nieco delikatniej niż w innych regionach, z mniejszą ilością chrzanu, za to z odrobiną cukru i octu.
- Zupa z botwiny - w sezonie wiosennym botwinka była jedną z najczęściej przygotowywanych zup: lekka, kwaśna, często zabielana śmietaną, podawana z jajkiem.
- Buraczki zasmażane - wersja słodko-kwaśna, z masłem i mąką, popularna w restauracjach i domach jeszcze dziś.
- Zakwas buraczany - choć dziś kojarzy się głównie z kuchnią zdrowotną, w dawnym Poznaniu zakwas był podstawą barszczu podawanego zarówno na co dzień, jak i od święta.
AL