Środowisko

Stosownie do art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska - POŚ (Dz. U. Nr 62, poz. 627, z późn.zm.), 1 stycznia 2005 r.weszło w życie nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 279, poz. 2758). Wprowadza ono nowe zagadnienia, jak również określa nowe stawki dla podmiotów korzystających ze środowiska, czyli dla:
- przedsiębiorców (w rozumieniu ustawy - Prawo działalności gospodarczej),
- rolników zajmujących się uprawami rolnymi, chowem lub hodowlą zwierząt, ogrodnictwem, warzywnictwem, leśnictwem i rybactwem śródlądowym,
- wykonujących zawód medyczny w ramach indywidualnej (specjalistycznej) praktyki,
- jednostek organizacyjnych niebędących przedsiębiorcami,
- osób fizycznych korzystających ze środowiska, jeżeli wymaga to pozwolenia.

Od 1 maja 2004 r. Sektorowy Program Operacyjny UNIA DLA PRZEDSIĘBIORCZYCH - PROGRAM KONKURENCYJNOŚĆ stał się podstawowym instrumentem pozyskiwania środków UE przez przedsiębiorstwa. Program jest skierowany przede wszystkim do małych i średnich przedsiębiorstw. Druga część UNII DLA PRZEDSIĘBIORCZYCH - PROGRAM KONKURENCYJNOŚĆ dotyczy bezpośredniego wsparcia przedsiębiorstw i określa działania zwiększające konkurencyjność przedsiębiorstw poprzez:
- wspieranie inwestycji przedsiębiorstw w zakresie ochrony środowiska,
- wspieranie projektów związanych z realizacja nowych inwestycji oraz tworzeniem nowych miejsc pracy związanych z tymi inwestycjami,
- ułatwienie dostępu do wysokiej jakości usług doradczych,
- promowanie internacjonalizacji (umiędzynarodowienia) przedsiębiorstw, udzielanie pomocy finansowej przedsiębiorcom biorącym udział w zagranicznych imprezach targowo - wystawienniczych i wyjazdowych misjach gospodarczych związanych z wyżej wymienionymi imprezami.

Powiatowy i Gminny Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej są funduszami celowymi. Zgodnie z art. 405, 406 i 407 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z póź.zm.) środki funduszy przeznacza się na finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej w celu realizacji zasady zrównoważonego rozwoju i polityki ekologicznej państwa oraz na współfinansowanie projektów inwestycyjnych, kosztów operacyjnych i działań realizowanych z udziałem środków pochodzących z Unii Europejskiej niepodlegających zwrotowi oraz środków bezzwrotnych pozyskiwanych w ramach współpracy z organizacjami międzynarodowymi oraz współpracy dwustronnej. Zał.nr 1 zawiera wykaz zadań, na realizację których można uzyskać dofinansowanie ze środków gminnego i powiatowego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Podmioty zainteresowane przyznaniem pomocy finansowej zobowiązane są do złożenia wniosku (do gminnego lub powiatowego funduszu) w terminie do 15 listopada dla zadań realizowanych w roku następnym, według wzoru stosowanego w funduszu, dostępnego w Wydziale Ochrony Środowiska UMP. Wniosek o wsparcie finansowe ze środków funduszu należy wypełnić w całości, czytelnie, według najlepszej wiedzy składającego wniosek.

Prezydent Miasta Poznania wydał dwa ogłoszenia związane z Rocznym programem współpracy Miasta Poznania z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, na 2005 rok.

Od 1 kwietnia 2005 r.przedsiębiorcom przybyło obowiązków i kosztów wynikających z przepisów ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 z póź.zm.). Zgodnie z nowelizacją ustawy z 21 stycznia 2005 r. (Dz. U. nr 33, poz. 291), obowiązkiem odzysku i recyklingu zostali objęci przedsiębiorcy wprowadzający na teren kraju produkty w opakowaniach bądź inne wyroby (np.baterie, akumulatory, opony, oleje silnikowe, materiały reklamowe i katalogi handlowe). Przepisom o obowiązku recyklingu podlegają nadal duże jednostki (m.in. o pow. 500 m2 powierzchni handlowej), które sprzedają towary u siebie pakowane. Nowelizacja w art. 14 ust. 1 ww. ustawy ustaliła maksymalne stawki opłaty produktowej dla różnego typu opakowań i produktów, które zawiera zał.nr 1.
Obowiązkiem recyklingu od 1 kwietnia 2005 r.objęci są przedsiębiorcy, którzy na własne potrzeby wprowadzają do Polski produkty w opakowaniach lub inne objęte ustawą. Jeśli eksportuje zaś produkty w opakowaniach do innego kraju, a były one wcześniej importowane do kraju (lub nabyte w UE) lub dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy produktów, wtedy przedsiębiorca nie rozlicza się za nie z recyklingu. A rozliczać się można teraz samodzielnie przez poddanie recyklingowi wyłącznie produktów własnych odpadów opakowaniowych lub poużytkowych.

Oddział Polskiej Izby Ekologii w Poznaniu, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu, spółka Aquanet, Biuro Europejskie Marcina Libickiego oraz Agencja Informacji i Ochrony Środowiska zapraszają uczniów szkół średnich do wzięcia udziału w konkursie fotograficznym pn."Woda w wielkopolskim środowisku".

Program LIFE utworzono w 1992 r. w celu współfinansowania zadań z zakresu ochrony środowiska podejmowanych przez państwa Unii Europejskiej. Jego głównym celem jest wspieranie przedsięwzięć wdrażających prawo wspólnotowe oraz wzmocnienie polityki w zakresie ochrony środowiska, a także przedkładanie nowych rozwiązań problemów związanych z wdrażaniem i realizacją polityki ochrony środowiska. Program LIFE jako jedyny europejski instrument finansowy w całości koncentruje się na dziedzinie środowiska.
Instrument Finansowy LIFE został ustanowiony Rozporządzeniem (EWG) Rady Nr 1973/92, które zostało następnie zmienione Rozporządzeniem (WE) Nr 1404/96 (LIFE II) oraz Rozporządzeniem (WE) 1655/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 roku (LIFE III).
Program ten był wdrażany w trzech etapach, z czego bieżący III etap obejmuje lata 2000-2004 z pulą 640 mln euro, a jego kontynuację przewidziano na lata 2005-2006 (317 mln euro).
Składa się z trzech tematycznych komponentów:
LIFE - Przyroda,
LIFE- Środowisko,
LIFE - Kraje Trzecie.

Wprowadzona w Polsce Dyrektywa Azotanowa nr 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. w sprawie ochrony wód przed zanieczyszczeniami spowodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego, doprowadziła do wyznaczenia 21 obszarów szczególnie narażonych (OSN), w których wody są już znacznie zanieczyszczone związkami azotu. Granice tych obszarów określiły Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej (RZGW), w oparciu o ustawę Prawo Wodne z dnia 18 lipca 2001 r. i ustawę z dnia 26 lipca 2000 r. o nawozach i nawożeniu wraz z rozporządzeniami wykonawczymi. Każdy z obszarów ma swój "Program działań.." ustalony na 4 lata, który ma za zadanie ograniczyć odpływ azotu ze źródeł rolniczych, jaki dostaje się do wód z terenów wiejskich. Ustalono bowiem, że działalność rolnicza jest głównym źródłem azotanów, a zanieczyszczenie azotanami wód powierzchniowych i podziemnych zagraża zdrowiu ludzi; jest także czynnikiem eutrofizacji wód (nadmiernego nagromadzenia substancji nawozowych w zbiornikach wodnych), pogarszającym ich wartości użytkowe.

Do 2 maja 2005 r., zgodnie z art. 150 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), posiadacze (instytucje, osoby) spreparowanych zwierząt lub ich części są obowiązani do uzyskania zezwolenia na posiadanie spreparowanych zwierząt z gatunków objętych obecnie ochroną gatunkową (zarówno ścisłą, jak i częściową) lub ich części. Zezwolenie, o którym mowa w art. 56 ust. 1 lub 2 ww.ustawy, powinien uzyskać każdy, kto posiada spreparowane zwierzęta oraz ich części, w okresie jednego roku od dnia wejścia w życie ww.ustawy. Obowiązek dotyczy zarówno okazów pochodzących z Polski (niezależnie od miejsca i czasu ich znalezienia lub innego uzyskania), jak i sprowadzonych z zagranicy.
Art. 52 ust. 1 (pkt. 2, 8 i 9) ustawy o ochronie przyrody stanowi, że w stosunku do dziko występujących zwierząt objętych ochroną gatunkową mogą być wprowadzone zakazy:
2) zbierania, przetrzymywania i posiadania zwierząt martwych, w tym spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;
8) preparowania martwych zwierząt lub ich części, w tym znalezionych;
9) zbywania, nabywania, oferowania do sprzedaży, wymiany i darowizny zwierząt żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych.

Hałas i wibracje są zanieczyszczeniami środowiska przyrodniczego charakteryzującymi się mnogością źródeł i powszechnością występowania. Zgodnie z definicją, hałasem są wszelkie niepożądane, nieprzyjemne, dokuczliwe lub szkodliwe drgania mechaniczne ośrodka sprężystego, działające za pośrednictwem powietrza na organ słuchu i inne zmysły oraz elementy organizmu człowieka. Hałas jest dźwiękiem nieprzyjemnym i niepożądanym, powodującym drażliwość, zmęczenie całego organizmu a szczególnie słuchu. Ma on ogromny wpływ na zdrowie i kondycję człowieka. Szkodliwość działania hałasu na organizm człowieka objawia się zmęczeniem, gorszą wydajnością nauki, trudnościami w skupieniu uwagi, drażliwością, bólem i zawrotami głowy, czasowym lub trwałym uszkodzeniem słuchu.
Zważywszy na zagrożenia powodowane hałasem, wprowadza się przepisy i normy prawne mające na celu zapobieganie narastaniu tego zjawiska. Zagadnienia związane z uciążliwościami wynikającymi z nadmiernego hałasu oraz zasady udzielania pozwoleń na emitowanie hałasu do środowiska reguluje ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z póź.zm.).

1 stycznia 2002 weszły w życie dwie ustawy nakładające obowiązki na przedsiębiorców w zakresie gospodarki odpadami, tj. ustawy z 11 maja 2001 r.: o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz. U. Nr 63, poz. 638 - zał.nr 1) i o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 ze zm.). Pierwsza z nich określa wymagania, jakim muszą odpowiadać opakowania ze względu na zasady ochrony środowiska oraz sposoby postępowania z opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, zapewniające ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.
Natomiast druga - określa obowiązki importerów oraz wytwórców produktów związane z wprowadzaniem na rynek krajowy produktów w opakowaniach i innych oraz określa zasady ustalania i pobierania opłaty produktowej i opłaty depozytowej. Zgodnie z ustawą o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 ze zm. - zał.nr 2) przedsiębiorcy, zanim złożą PIT za 2004 r., muszą do 31marca złożyć marszałkowi województwa sprawozdanie o masie wytworzonych, przywiezionych z zagranicy bądź wywiezionych z kraju opakowań. Obowiązek rozliczenia się z opłaty produktowej dotyczy wszystkich, którzy wprowadzają na terytorium kraju produkty w opakowaniach oraz inne, szkodliwe dla środowiska produkty.

Radni Rady Miasta Poznania zatwierdzili uchwałę Nr LXIV/682/IV/2005 i LXIV/683/IV/2005 z dnia 1 marca 2005 roku w sprawie zatwierdzenia rozdziału środków Gminnego i Powiatowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu.

Radni Rady Miasta Poznania dnia 1 marca b.r.uchwalili zakaz używania jednostek pływających napędzanych silnikami spalinowymi na Jeziorze Kierskim, Jeziorze Rusałka i na Jeziorze Strzeszyńskim. Uchwały nr LXIV/685,686,687/IV/2005 wejdą w życie 14 dni po opublikowaniu ich w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego.

Wraz z dynamicznym rozwojem gospodarczym Europy w ostatnim stuleciu przyroda stała się coraz bardziej zagrożona. Jednym z pierwszych aktów określających międzynarodowe normy w ochronie przyrody była Konwencja Ramsarska, odnosząca się do ochrony obszarów wodno - błotnych (1971 r.). W 1992 r. podpisano Konwencję o różnorodności biologicznej (tzw. Konwencję z Rio), odnoszącą się do ochrony całego bogactwa przyrodniczego Ziemi. Celem tej konwencji jest ochrona bioróżnorodności biologicznej, zrównoważone wykorzystywanie jej elementów i gospodarowanie nimi, a także sprawiedliwy podział korzyści czerpanych z zasobów genetycznych.
Program Natura 2000 to sposób na wypełnienie zobowiązań Unii Europejskiej, nałożonych przez Konwencję z Rio. Podstawę prawną programu Natura 2000 stanowią dwa akty prawne, tzw. Dyrektywa Ptasia (Dyrektywa Rady 79/409/EWG z 2 kwietnia 2004 r. o ochronie dzikich ptaków) i Dyrektywa Siedliskowa (Dyrektywa Rady 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. o ochronie siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory).

Funkcjonujący dziś Stary Browar, nowoczesne centrum o charakterze handlowo - usługowym, rozbudowuje się. Inwestor zwrócił się na początku roku do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Poznania z wnioskiem o uzgodnienie w zakresie ochrony środowiska projektu budowlanego dla inwestycji pod nazwą "Rozbudowa Centrum Kulturalno - Handlowego "Stary Browar", zlokalizowanego przy ul. Kościuszki i Półwiejskiej w Poznaniu. W skład przedsięwzięcia wchodzi budowa budynku wielofunkcyjnego z pomieszczeniami biurowo - handlowymi "Stary Browar", rozbudowa budynku CKH "Stary Browar" będącego w budowie w celu zharmonizowania z sąsiednią zabudową oraz zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego Centrum Kulturalno - Handlowego "Stary Browar". Omawiany teren przewidziany jest w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków rozwoju przestrzennego pod realizację zabudowy usługowo - handlowej z infrastrukturą towarzyszącą.
Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 - zał.) przedłożenia ww. raportu wymagają centra handlowe i usługowe o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha lub o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 1 ha, wraz z towarzyszącą infrastrukturą.

Ochrona przed hałasem, w myśl art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z póź.zm.),polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez:
1. utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie,
2. zmniejszenie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 178, poz. 1841 - zał.)określa przedmiotowe poziomy hałasu w środowisku, które są ustalone w zależności od:
1.rodzajów terenów przeznaczonych:
a) pod zabudowę mieszkaniową,
b) pod szpitale i domy pomocy społecznej,
c) pod budynki związane ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży,
d) na cele uzdrowiskowe,
e) na cele rekreacyjno - wypoczynkowe poza miastem,
2. rodzaju obiektu lub działalności będącej źródłem hałasu,
3. pory dnia oraz pory nocy,
4.okresów do których odnoszą się poziomy hałasu.

Wciąż trwa dostosowywanie polskiego prawodawstwa do obowiązującego w krajach Unii Europejskiej. Zachodzą zmiany w przepisach dotyczących gospodarki odpadami i ich ewidencji.
Zgodnie z art. 3 ust 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 z póź.zm.) pod pojęciem gospodarowanie odpadami rozumie się zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie odpadów, w tym również nadzór nad takimi działaniami oraz nad miejscami unieszkodliwiania odpadów. Każda z metod zagospodarowania odpadów powinna być poprzedzona selektywną zbiórką odpadów.
Koordynacją zadań związanych z gospodarką odpadami zajmuje się Urząd Miasta Poznania. Wydział Ochrony Środowiska, wg posiadanych kompetencji, wydaje podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą, z upoważnienia Prezydenta Miasta, zezwolenia w zakresie zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów (np. punktom skupu surowców wtórnych).
Decyzje na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów, poza określeniem miejsca, sposobu magazynowania i transportu odpadów, zobowiązują podmioty do prowadzenia ewidencji wytwarzanych, zbieranych i transportowanych odpadów, jak również do zabezpieczenia miejsc gromadzenia i załadunku odpadów przed zanieczyszczaniem środowiska i zachowania właściwego sposobu gromadzenia odpadów, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Zasady dotyczące zagadnień związanych z przedmiotem opłaty skarbowej reguluje ustawa z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2000 r. Nr 86, poz. 960 ze zm.). Opłata skarbowa w swej istocie stanowi zapłatę za czynności wykonywane przez organy administracji. W postępowaniu administracyjnym pełni rolę ogólnej opłaty administracyjnej i stanowi zryczałtowany częściowy zwrot kosztów związanych z wykonywaniem przez organy administracyjne określonych czynności. Organem podatkowym właściwym w sprawach opłaty skarbowej jest prezydent miasta.
Obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej powstaje tylko wówczas, gdy czynności urzędowe, zaświadczenia czy też zezwolenia wydawane są na wniosek klienta.
Opłacie skarbowej w myśl art. 1 ww. ustawy podlegają:
A) w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej:
- podania (żądania, wnioski, odwołania, zażalenia) i załączniki do podań,
- czynności urzędowe dokonywane na podstawie zgłoszenia lub na wniosek zainteresowanego,
- zaświadczenia wydawane na wniosek zainteresowanego,
- zezwolenia (pozwolenia, koncesje) wydawane na wniosek zainteresowanego,
B) następujące dokumenty:
- dokumenty stwierdzające ustanowienie pełnomocnika i ich odpisy (wypisy),
- weksle,
- dokumenty zawierające oświadczenie woli poręczyciela.

Dnia 1 stycznia 2005 r.weszła w życie ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Nr 281, poz. 2784 - zał.nr 1). Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy nr 2003/87/WE z 13 października 2003 r., ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniającej dyrektywę 96/61/WE. Ustawa wprowadza nowy mechanizm i określa zasady funkcjonowania systemu handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji, którego celem jest ograniczenie tych emisji w sposób opłacalny i ekonomicznie efektywny.
Nowy instrument ochrony środowiska polega na odstąpieniu od ustalania przedsiębiorcom sztywnych standardów emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji na rzecz przyznawania im rocznych uprawnień na emisję mogących być przedmiotem handlu. Handel uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych to możliwość wspólnego wypełnienia limitu emisji, jaki został przyznany uczestnikom systemu. Obejmuje on jedynie część branż i instalacji odpowiedzialnych za emisję gazów cieplarnianych. Systemem handlu emisjami objęto głównie instalacje związane ze spalaniem paliw, tj.około tysiąc podmiotów gospodarczych sektora energetycznego, ciepłownictwa, petrochemicznego i papierniczego, wśród których 200 emituje do powietrza 86% całej emisji dwutlenku węgla (CO2).

Zapewne nie raz przyglądałeś się płynącym wodom rzek, strumieni, rowów i zastanawiałeś się, skąd one płyną i dokąd. Wody powierzchniowe płynące stanowią element środowiska najbardziej narażony na degradację ze strony człowieka i jego gospodarczej działalności.
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu w oparciu o wyniki prowadzonego monitoringu wód powierzchniowych stwierdził, że w ostatnich latach zmniejszyło się stężenie zanieczyszczeń w poznańskich ciekach. Jednakże wody Warty i jej dopływów w dalszym ciągu charakteryzują się nadmierną zawartością substancji biogennych i wysokim zanieczyszczeniem bakteriologicznym. Badania wykazały, że w niektórych ciekach stwierdzono ponadnormatywne stężenia azotu azotynowego i fosforu ogólnego. System kanalizacji miejskiej obsługuje około 98% mieszkańców Poznania. Prawidłowe odprowadzanie i unieszkodliwianie ścieków z gospodarstw domowych warunkuje utrzymanie higieny mieszkań i zapewnia ochronę środowiska naturalnego.
Zanieczyszczone wody powierzchniowe wymagają działań, związanych m.in. z wyeliminowaniem niekontrolowanych zrzutów nieczystości płynnych do cieków wodnych i wód otwartych, głównie na obrzeżach miasta. Zadanie to uwzględniono w "Programie Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2004-2007".