Odnowa

Przechadzki po Śródce 2016

Kolejna edycja przechadzek po Chwaliszewie, Śródce i Jeżycach z cyklu "Kino, kawiarnia i spacer..." organizowana przez Miasto Poznań, tym razem we współpracy ze Stowarzyszeniem Chwaliszewo, w ramach Miejskiego Programu Rewitalizacji przed nami.

Wycieczki oprowadza Pani Karolina Dąbrowska (Profesjonalny Przewodnik po Poznaniu) - licencjonowany przewodnik miejski. Udział we wszystkich wycieczkach jest bezpłatny! ŚRÓDKA- 24 lipca i 14 sierpnia 2016 roku. Zbiórka  odbędzie się przy Kościele p.w. Świętej Małgorzaty Panny i Męczenniczki, o godz. 10:00. Zapraszamy. 

Najważniejsze atrakcje

• Kościół p.w.  Świętej Małgorzaty Panny i Męczenniczki - ceglana świątynia pochodzi z XIV w. (zapewne w miejscu tym istniał wcześniej drewniany kościół parafialny). Prowadzi do niej barokowa brama zawierająca łaciński werset z Księgi Rodzaju. Uwagę zwraca schodkowy szczyt i przylegająca do niego masywna wieża, a we wnętrzu piękne sklepienia gwiaździste. W XVII w. do kościoła dobudowano kaplicę, która została poświęcona św. Filipowi Nereuszowi. Inicjatorem jej powstania był ówczesny proboszcz, zafascynowany nauką świętego.
• Dawny Rynek Śródecki - Obecnie nazwa ulicy, fragment nieistniejącego w całości dawnego rynku, stanowiącego centralny plac Śródki. Przed wiekami na Rynku Śródeckim stał ratusz (w miejscu obecnej kamienicy, w której mieści się poczta). Rynek miał powierzchnię większą niż Stary Rynek. Zmieniło się to w związku z powstaniem Trasy Chwaliszewskiej (ul. Wyszyńskiego), kiedy zburzono część kamienic.
• Budynek dawnej kongregacji Filipinów - Dzięki staraniom proboszcza z kościoła Św. Małgorzaty Panny i Męczenniczki na Śródce powstała pierwsza w Polsce kongregacja filipinów. Filipini skłaniali się ku radosnej interpretacji wiary, tworzyli wspólnotę osób duchownych i świeckich. Zadaniem zakonników była też działalność edukacyjna, dlatego ich opiece powierzono poznańskie seminarium. Na Śródce filipini przebywali od połowy XVII w. przez ok.150 lat. Dom kongregacji wzniesiony został w XVIII w., natomiast 100 lat później z wielką dbałością o szczegóły dobudowano do niego bliźniacze skrzydło wschodnie.
• Ul. Ostrówek - nazwa ulicy nawiązuje do istniejącego tu niegdyś nietypowego miasteczka. W XIII w. Ostrówek, jako niewielka wyspa umiejscowiona w rozwidleniu Cybiny, należał do kapituły poznańskiej. Kiedy w 1444 r. otrzymał od króla Władysława Warneńczyka prawa miejskie, miał zaledwie jedną ulicę, przy której znajdowało się kilkanaście gospodarstw. Mimo skromnych rozmiarów miasteczko mogło poszczycić się własnym burmistrzem i radą miejską. Ostrówek stracił niezależność w 1800 r., gdy wraz ze Śródką i Ostrowem Tumskim został włączony w granice administracyjne Poznania. Na tumską wyspę z Ostrówka prowadził most Śródecki zwany też Cybińskim, na którym pobierano myto. Na początku XX w. drewnianą konstrukcję mostu po długich staraniach mieszkańców Śródki, zastąpiono żelazną. Kiedy przez Śródkę poprowadzono trasę szybkiego ruchu, połączenie mostowe zostało na wiele lat przerwane. Przywrócono je dopiero w 2007 r., gdy zbudowano most Biskupa Jordana - upamiętniający pierwszego biskupa Polski.
• Most Biskupa Jordana na Cybinie istniał w tym miejscu już za czasów Mieszka I. Przez wieki wznoszono kolejne drewniane i żelazne konstrukcje, aby ostatecznie zrezygnować z przeprawy w tym miejscu na rzecz nowej trasy szybkiego ruchu. W 2007 roku po długiej przerwie połączono ponownie Ostrów Tumski i Śródkę. Do budowy mostu wykorzystano przęsło dawnego mostu św. Rocha. Most upamiętnia pierwszego polskiego biskupa, który miał swoja siedzibę w Poznaniu. 
• Zespół Poklasztorny Reformatorów - Reformaci, czyli jeden z odłamów zakonu franciszkanów, którzy osiedlili się tu w drugiej połowie XVII w. wznieśli na wzgórzu w północno-wschodniej części Śródki kościół i klasztor. Bracia prowadzili działalność duszpasterską i pełnili zaszczytną funkcję kaznodziejów katedralnych. Na początku XIX w. w wyniku kasaty zakonów, należące do reformatów zabudowania przeznaczono na cele szpitala dla żołnierzy napoleońskich, później przekazano je pierwszemu na ziemiach polskich seminarium nauczycielskiemu. Ostatecznie, ulokowano tu Królewski Zakład dla Głuchoniemych. Pod koniec XIX w. na fasadzie gmachu umieszczono pierwszy na Śródce zegar publiczny. Obecnie tradycje dawnej placówki kontynuuje Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Niesłyszących. 
• Kościół p.w. Świętego Kazimierza - Świątynię pod wezwaniem Kazimierza (królewicza z dynastii Jagiellonów, patrona Litwy, a także - przez pewien czas - Śródki) wzniesiono według ściśle określonych przez reformatów zasad, charakteryzujących ich surową regułę zakonną. Budowla miała jedną nawę, zakrystię zlokalizowaną za ołtarzem oraz chór na piętrze. Zrezygnowano też z wieży. Ze względu na obsuwanie się wzgórza, na którym wybudowano kościół, został on wsparty mocnymi bocznymi przyporami. Obecnie świątynia należy do Kościoła polskokatolickiego. Zwieńczeniem spaceru będzie poczęstunek i pokaz filmu ("Sen o Poznaniu") w Restauracji Hyćka (Rynek Śródecki17) oraz quiz z nagrodami z wiedzy zdobytej podczas przechadzki.

Przechadzki po Jeżycach 2016

Kolejna edycja przechadzek po Chwaliszewie, Śródce i Jeżycach z cyklu "Kino, kawiarnia i spacer..." organizowana przez Miasto Poznań, tym razem we współpracy ze Stowarzyszeniem Chwaliszewo, w ramach Miejskiego Programu Rewitalizacji przed nami.  Wycieczki oprowadza Pani Karolina Dąbrowska (Profesjonalny Przewodnik po Poznaniu) - licencjonowany przewodnik miejski. Udział we wszystkich wycieczkach jest bezpłatny!  

Jeżyce - 31 lipca i 7 sierpnia 2016.  Zbiórka przy wejściu do "Starego ZOO" (ul. Zwierzyniecka), o godz. 10:00

Punkty Przechadzki:

• Stare ZOO to jeden z najstarszych ogrodów zoologicznych w Europie. Początki zwierzyńca wiążą się z niecodziennym prezentem urodzinowym, jaki od przyjaciół otrzymał jeden z bywalców restauracji przydworcowej. Jubilat został właścicielem kilku zwierząt (m.in.: kozy, małpy i niedźwiedzia), które zapoczątkowały ekspozycję menażeryjną, przekształconą w 1875 r. w ogród zoologiczny. Po likwidacji stacji kolejowej niektóre budynki przeznaczono na potrzeby ZOO. Z biegiem lat placówka rozrastała się, prezentując coraz więcej gatunków zwierząt i z powodzeniem biorąc udział w programach ochrony ginących gatunków. W 1975 r. otwarto w Poznaniu Nowe ZOO, do którego sukcesywnie przenoszono zwierzęta. Obecnie Stare Zoo jest ogólnie dostępnym parkiem z ekspozycją zwierząt udomowionych i zmienno cieplnych.
• Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża wzniesiono w latach 1892-1894. Świątynia pierwotnie nosiła wezwanie Św. Łukasza Ewangelisty należała do jeżyckiej gminy ewangelicko-augsburskiej. W 1945 roku świątynię przejęli katolicy, zmieniając go w kościół garnizonowy. Jest to jednonawowa, halowa świątynia z prostokątnym prezbiterium przykrytym sklepieniem krzyżowo-żebrowym, oddzielonym od nawy łukiem tęczowym.
• Stara Zajezdnia to najstarsza i działająca do 28 grudnia 2010 zajezdnia tramwajowa w Poznaniu, stanowiąca zabytek architektury przemysłowej. Początkowo zajezdnia zajmowała działkę na narożniku ul. Gajowej i ul. Sienkiewicza i składały się na nią: wozownia na 20 wagonów, stajnia na 80 koni, kuźnia z podkowalnią oraz budynek mieszkalny dla inspektora zakładowego, latryna i pompa. Po likwidacji dworca kolejowego na Jeżycach część terenu wykupiło w 1886r roku Poznańskie Towarzystwo Kolei Konnej. W latach 1897-1898, gdy elektryfikowano poznańskie tramwaje w zajezdni wybudowano halę dla wozów i mniejszą dla doczep, a także warsztaty w których remontowano, przedsiębiorstwo zmieniło również nazwę, na Poznańską Kolej Elektryczną. Kolejne zajezdnie powstające na obrzeżach znacznie już rozbudowanej sieci tramwajowej sprawiły, że obiekt przy ul. Gajowej stawał się coraz bardziej jedynie zakładem remontowym. Obecnie zajezdnia nie funkcjonuje. Po 130 latach od jej uruchomienia, w grudniu 2010 roku wyjechał ostatni liniowy wagon.
• Dom Tramwajarza w Poznaniu - środowiskowy kompleks kulturalno-mieszkalny w stylu neobarokowym, wzniesiony w latach 1925 - 1927. Oprócz nawiązań do baroku w zdobieniu fasady pojawiają się ślady prądów ekspresjonistycznych. Na kompleks, zaprojektowany dla pracowników Poznańskiej Kolei Elektrycznej (dziś MPK Poznań), składają się trzy gmachy: centralny, mieszczący instytucje kultury: salę widowiskową, sale warsztatowe, restaurację "Tramwajarz" oraz boczne, w których umieszczono mieszkania pracownicze.
• Kościół p.w. Najświędszefo Serca Jezusa i Świetego Floriana - Jeżyce podlegały parafii św. Wojciecha, jednak ze względu na znaczną, uciążliwą dla mieszkańców, odległość od ­kościoła, podjęto starania o utworzenie własnej parafii. W 1897 roku rozpoczęto budowę kościoła o neoromańskiej formie wg projektu Jana Rakowicza. Pierwotnie kościół posiadał strzelistą wieżę, której po zniszczeniach w czasie II wojny światowej nie odbudowano. Wnętrza świątyni zdobią malowidła ścienne autorstwa Tadeusza Sulimy-Popiela (który był także jednym z autorów Panoramy Racławickiej), nawiązujące do tradycyjnych motywów ludowych. W ołtarzu umieszczona jest figura Chrystusa dłuta Władysława ­Marcinkowskiego.
• Rynek Jeżycki - nowy plac targowy dla Jeżyc otwarto w 1891 roku, aby pomieścić zwiększającą się liczbę korzystających z niego kupców i mieszkańców. Rynek stał się centrum rozwijającego się przedmieścia. Wokół niego postawiono eleganckie, w większości secesyjne kamienice, dzięki czemu jest jednym z najładniejszych poznańskich rynków, który do dziś pełni funkcję handlową.

Przechadzki po Chwaliszewie 2016

Kolejna edycja przechadzek po Chwaliszewie, Śródce i Jeżycach z cyklu "Kino, kawiarnia i spacer..." organizowana przez Miasto Poznań, tym razem we współpracy ze Stowarzyszeniem Chwaliszewo, w ramach Miejskiego Programu Rewitalizacji przed nami. Wycieczki oprowadza Pani Karolina Dąbrowska (Profesjonalny Przewodnik po Poznaniu) - licencjonowany przewodnik miejski.  Udział we wszystkich wycieczkach jest bezpłatny!  Chwaliszewo - 17 lipca i 21 sierpnia 2016 roku. Zbiórka przy koziołkach na Placu Kolegiackim, o godz. 10:00.

Ciekawe miejsca do zobaczenia podczas Przechadzki:

• Plac Kolegiacki powstał w 1802 roku po rozebraniu ruin Kolegiaty Św. Marii Magdaleny. Nieistniejący już dziś, jeden z największych gotyckich kościołów w Polsce, chlubił się najwyższą w Poznaniu wieżą, która przez wiele stuleci stanowiła jeden z symboli miasta. Obecnie trwają prace archeologiczne, których celem jest identyfikacja położenia kolegiaty, której powstanie datowane jest na czas lokacji miasta. W pierwszej kolejności wykonano kwerendę archiwalną, której głównym rezultatem było odtworzenie planu kolegiaty w oparciu o dane miernicze pochodzące z opisu i planu Jana Rzepeckiego, z 1728 roku. Wykonane w dalszej kolejności odwierty geologiczne dostarczyły informacji o głębokości zalegania warstw kulturowych (dawnych poziomów powierzchni placu). Prace wykopaliskowe dostarczyły ciekawych odkryć. Odsłonięto kolejne fragmenty zabudowy, odkryto wiele miejsc pochówku. Liczba zabytków przekroczyła już 900 sztuk i zmienia się z dnia na dzień. Równocześnie trwa konkurs na kompleksową koncepcję rewaloryzacji obszaru Placu Kolegiackiego. Podczas przechadzki 17 lipca będzie można wysłuchać relacji dr Marcina Ignaczaka, z Instytutu Prahistorii kierującego pracami archeologicznymi oraz przyjrzeć się wykopaliskom z bliska.
• Dawne Kolegium Jezuickie - Zespół poklasztorny zlokalizowany przy Placu Kolegiackim wzniesiono w latach 1701-1733 pod kierownictwem Jana Catenazziego. Dawniej była to jedna z największych i najbardziej prestiżowych uczelni Rzeczypospolitej Obojga Narodów, obecnie jest siedzibą Urzędu Miasta Poznania. Jest to trzypiętrowy gmach w kształcie podkowy otaczający wewnętrzny dziedziniec, który od strony północnej zamyka jednopiętrowe skrzydło z barokową wieżą bramą od ulicy Koziej. Elewacja podzielona została pilastrami i gzymsami w wielkim porządku. Najstarszym elementem całej budowli jest stojący przy bramie wjazdowej spiżowy słupek, będący w rzeczywistości sercem dzwonu, który spadł z dawnej, gotyckiej Kolegiaty.
• Kościół Wszytski Świętych - Kościół Wszystkich Świętych został wybudowany w latach 1777 - 1783 jako ewangelicki kościół Świętego Krzyża, po obradach Sejmu zezwalających protestantom na wznoszenie murowanych świątyń. Kościół powstał na podmokłym terenie którym niegdyś płynęła jedna z odnóg Warty, więc aby zapobiec zapadaniu się świątyni jej fundament stanowi ponad trzysta dębowych pali. Kłopoty finansowe sprawiły, że wnętrze ukończono dopiero w początkach XIX wieku.
• Stara Gazownia - nieczynna gazownia miejska w zlokalizowana na dawnej wyspie Grobla. Pierwsze prace budowlane rozpoczęto w 1853 roku. Rozruch aparatury do produkcji gazu koksowniczego z węgla kamiennego nastąpił 14 listopada 1856. Doprowadzenie w 1970 roku do Poznania gazociągu dostarczającego gaz ziemny i przejście na nowe paliwo, sprawiło, że po 117 latach działalności, w 1973 roku, wygaszono gazownię, a znajdujące się na jej terenie obiekty zaczęły pełnić funkcję dystrybucyjną. Obecnie znajdują się tam jednostki techniczne i powierzchnie biurowe. Miasto rozpoczęło rozmowy związane z aktywizacją terenów, uporządkowaniem ich i wzbogacenie obszaru.
• Nowa Gazownia jest projektem kreującym nowy rodzaj przestrzeni publicznej. W tej przestrzeni kultura i edukacja są czynnikami budowania nowych więzi społecznych i inicjatyw gospodarczych.
• Pozostałości Mostu Chwaliszweskiego -Most Chwaliszewski, historyczny most drogowy na Warcie, Istniał od czasu średniowiecza na wylocie ul. Wielkiej. Po wybudowaniu w 1966r. nowego mostu Bolesława Chrobrego i decyzji o przełożeniu Warty w nowe koryto, stracił na znaczeniu. Został rozebrany w 1968 r. W jego miejscu jest dzisiaj fragment ul. Chwaliszewo. W sąsiedztwie wschodniego przyczółka mostu znajdował się Złoty Krzyż zwany krzyżem chwaliszewskim. Obecnie stojący w tym miejscu krucyfiks pochodzi z 1945 roku. Nazwa obiektu nawiązuje do stojącego na starym moście XVIII-wiecznego krzyża ze złoconą pasyjką. Według rozpowszechnionego poglądu, jednak bez źródłowego potwierdzenia, krzyż stoi w tym miejscu od ponad tysiąca lat, jego pierwotne pochodzenie związane jest z przyjęciem chrześcijaństwa przez Mieszka I w 966 roku.
• Ulica Czantoria -  Na końcu ul. Czartoria, przy dawnym murze przeciwpowodziowym znajduje się Zaułek Ślepego Antka. To inicjatywa mieszkańców Chwaliszewa, którzy w ten sposób chcieli upamiętnić Antoniego Gąsiorowskiego, bohatera akcji "Bollwerk". Sabotaż przeprowadzono w 1942 roku, podpalono wtedy niemieckie magazyny. Znany jako Ślepy Antek Gąsiorowski wraz z towarzyszami akcji został aresztowany przez gestapo a następnie razem z nimi stracony.

Zwieńczeniem spaceru będzie poczęstunek i pokaz filmu ("Sen o Poznaniu") w lokalu Kawroz Club (ul.Chwaliszewo 68) oraz quiz z nagrodami z wiedzy zdobytej podczas przechadzki.